خب بذارین یک داستان خیلی جالب و شگفتانگیز براتون تعریف کنم! اخیراً دانشمندای دانشگاه Vanderbilt یه کار خفن انجام دادن: برای اولین بار تو دنیا، تونستن قلب آدمهایی که بعد از مرگ کاملاً وایساده (یعنی تپش نداره) رو طوری نگهداری کنن و برای پیوند استفاده کنن که نه بحث اخلاقی داره، نه خرجش سرسامآوره و نه درگیر دردسرهای قبلیه.
بذارید یه کم عقبتر بریم… پیوند قلب از آدمهایی که به علت ایست قلبی فوت شدن، یعنی همون “DCD” (که یعنی Donors after Circulatory Death – اهداکنندههای عضو بعد از مرگ گردش خون)، همیشه خیلی کم و نادر بوده. چرا؟ چون هم بحثای فنی و هم اخلاقی و هم کلی هزینه روش سایه انداخته بود.
قبلاً یا قلب رو باید تو خود بدن اهداکننده دوباره راه میانداختن که خب این کار تو خیلی جاها ممنوعه چون از نظر اخلاقی اصلاً حال نمیده، یا میرفتن سراغ یه دستگاههای عجیبغریب و گرون که شبیه قلب کار میکنن و عضو رو بیرون بدن زنده نگه میدارن. ولی این دستگاهها هم انقدر گرونن که کلی کشورها اصلًا نمیتونن ازش استفاده کنن.
حالا این تیم خلاق Vanderbilt یه راه سومی پیدا کرده! خودشون اسمشو گذاشتن REUP (که یعنی Rapid recovery with Extended Ultra-oxygenated Preservation). خلاصه، این روش جدید و هیجانانگیز، دیگه لازم نیست قلب رو تو بدن طرف دوباره راه بندازن. بلکه بلافاصله بعد از مرگ، یک محلول نگهدارنده خنک و کاملاً پر از اکسیژن رو به قلب تزریق میکنن. این محلول پر از سلول خونی، داروهایی مثل del Nido cardioplegia (یه محلول خاص که باعث آرامش و حفاظت قلب میشه) و افزودنیهای دیگهست.
عملاً با این کار، قلب خنک میمونه، اکسیژن دریافت میکنه، سلولهاش نمیمیرن و همچنین التهاب قلب هم کنترل میشه. این وسط خبری از دستگاه گرونقیمتی نیست و کلاً دردسرهای قبل رو هم نداره—همه خوشحال و راضی!
تا الان (از نوامبر ۲۰۲۴)، Vanderbilt بیست تا عمل موفق قلب با همین روش انجام دادن و نتایجش هم دو سه شماره از بقیه روشهای فعلی کمتر نیست (یعنی هیچ فرقی نکرده، حتی شاید بهتر شده باشه!). دکتر Aaron Williams، که مدیر اصلی این پروژه بوده، خودشم گفته این احتمالاً روند پیوند قلب تو دنیا رو متحول میکنه؛ چون هم سادهست، هم ارزون، هم اخلاقیه.
نکته جالب و مهم اینه که با این روش، زمان بیشتری هم برای انتقال و پیوند عضو دارن. قبلاً مجبور بودن خیلی سریع عمل کنن—چون قلب خیلی زود آسیب میدید. الان میتونن قلب رو تا ۸ ساعت هم سالم و قابل پیوند نگه دارن. یعنی تعداد بیشتری قلب میتونن از اهداکنندهها بگیرن و جون افراد بیشتری رو نجات بدن.
قبل از ۲۰۲۰، Vanderbilt فقط از اهداکنندههایی که با مرگ مغزی فوت شده بودن عضو میگرفت (یعنی کسایی که مغزشون به کل از کار افتاده بود—مرگ مغزی یعنی مغز هیچ سیگنالی نمیده، ولی قلب و بدن هنوز زنده ان با دستگاه). ولی بعدش با این پیشرفتها تو نگهداری قلب، عملاً رفتن سراغ قلب DCD و حالا حسابی پیشرو شدن.
جالبتر اینکه تیم تحقیقاتی Vanderbilt گفته احتمالاً روشی که ساختن رو میشه برای اعضای دیگه مثل کبد، کلیه، ریه و حتی برای پیوند اطفال هم در آینده استفاده کرد!
اگه دوست دارین دقیقتر ببینین، نتایج کامل این تحقیقات تو مجله معتبر New England Journal of Medicine هم چاپ شده—که نشون میده ماجرا حسابی جدیه.
پس خلاصه داستان: الان با این روش REUP، دیگه حتی قلبهایی که تپش نداره و وایساده هم میتونن دوباره جون بگیرن و نجاتبخش زندگی یه نفر دیگه بشن. هم راحتتره، هم ارزونتر، هم بدون بحث اخلاقی. چی از این بهتر؟ 🙂
منبع: +
