خب بیا باهم یه گپ بزنیم راجع به آموزش پرستاری تو منطقه آفریقای جنوب صحرا (که انگلیسیش میشه Sub-Saharan Africa، یعنی همون کشورهایی که زیر صحرای بزرگ آفریقا هستن). سؤال اینه: آموزش پرستاری اونجا چه خبره؟ چه مشکلات و چالشهایی دارن؟
یه گروه محقق به اسم بت واورو، پیتر گاتیتی و سراه واچیرا اومدن گذاشتن کل تحقیقات ده سال اخیر درباره آموزش پرستاری تو این منطقه رو زیر ذرهبین، و دو کار باحال کردن: یکی اینکه براساس دادهها و آمار و مقالات، بررسی کردن ببینن چیا نوشته شده (به این کار میگن “تحلیل کتابسنجی” یا همون bibliometric analysis یعنی بررسی اطلاعات مقالات، نویسندهها، کشورها و موضوعات داغ)، و دومی هم یه “مرور نظاممند” (systematic review) بوده، که یعنی کلی مقاله رو با نظم خاصی بررسی کردن ببینن چه الگوهایی کشف میشه.
نکته جالب این بود که تا الان کسی درست و حسابی با رویکرد کتابسنجی سراغ تحقیقات آموزش پرستاری در آفریقا نرفته بوده. خلاصه این آدمها اومدن کمبود مقالات رو تو این زمینه جبران کنن و یه تصویر کامل از وضعیت فعلی دادن.
برای این کار، اول با راهنمایی دستورالعملی به اسم PRISMA (که یعنی یه سری قانون و چارچوب برای اینکه مرور مقالات علمی با دقت و نظم پیش بره)، ۱۳۵۹ مقاله از ده سال اخیر رو جمع کرده بودن و بعد از غربالگری ۱۲۸۸ تا مقاله رو درست و حسابی خوندن. این مقالات تمرکزشون روی تجربههای دانشجوهای پرستاری و مامایی (مامایی یعنی همان midwifery، تخصص به دنیا آوردن بچه و مراقبت از مادران باردار) و مشکلاتی بود که تو آموزش و کار عملی داشتن.
چیزایی که بیشتر دیده بودن این بود که چطور آموزش تو کلاس و محیط کارآموزی (یعنی هم تئوری هم عملی) به بچهها منتقل میشه و چیا سد راهشونه. مثلاً محیطهای یادگیری بالینی (clinical learning environments یعنی همون بیمارستان و مراکز درمانی که دانشجوها اونجا آموزش میبینن) خیلی مهمه و گاهی میتونه کلی مشکل داشته باشه.
از این بررسیها، چند تا نیاز مهم بیرون اومد: باید آموزش تو این کشورها از نظر پشتیبانی از دانشجوها بهتر شه، ارتباطات موثرتر بشه، حرفهایگری جدی گرفته شه (یعنی همون اخلاق و رفتار حرفهای)، آموزش فراگیر باشه (یعنی همه احساس راحتی و پذیرش بکنن، نه اینکه فقط یه عده خاص)، و روشهای خلاقانهتر تو آموزش استفاده بشه.
نکته اینجاست که چون فقط آفریقای زیر صحرا بررسی شده، نتایجش رو نمیشه به همه دنیا تعمیم داد. اما با این حال، کلی پیام و آموزه برای بقیه کشورها و حتی کشورهایی با درآمد کم و متوسط (low and middle-income countries) هم داره.
این تحقیق یه پُلی زده بین تئوری آموزش پرستاری (یعنی چیزایی که تو کتابها میخونن) و عملیاتی که واقعاً تو بیمارستان اتفاق میفته. هدف هم اینه که کیفیت مراقبتهای پزشکی رو بهتر کنه.
خلاصهی داستان: واسه اینکه دانشجوهای پرستاری تو آفریقا بتونن خودشون رو با دنیای همیشه در حال تغییر سلامت وفق بدن، معلمها، سیاستگذارها (دولت و مسئولها) و دانشگاهها باید حسابی حواسشون رو جمع کنن، از الگوهای جدید و خلاقانه استفاده کنن و فضا رو برای همه فراگیر و حمایتکننده کنن. چون اگه این چیزها جدی گرفته نشه، فاصله بین تئوری و عمل بیشتر میشه و آخرشم خود مردم ضربه میخورن.
در کل، این بررسی نشون داد اگه چالشها رو درست رفع کنیم و نوآوری و آموزش خلاقانه رو جدی بگیریم، پرستارهای آینده آمادگی بیشتری دارن و در نتیجه سیستم سلامت هم کلّی بهتر میشه. در آخر، مراقبت خوب از بیمارا خود به خود نتیجه میده، هم تو آفریقا و هم هر جای دیگهای که با چالشهای مشابه سروکله میزنن.
منبع: +
