خب بچهها، بیاید یه موضوع جالب و یهکم بحثبرانگیز رو با هم بررسی کنیم: یه تحقیق جدید توی سوئد نشون داده که بچههایی که با سزارین برنامهریزیشده (یعنی قبل از شروع درد زایمان) به دنیا میان، احتمال اینکه به نوعی سرطان خون بچهها به اسم «لوسمی لنفوبلاستیک حاد» یا به انگلیسی Acute Lymphoblastic Leukemia (ALL) یعنی یه سرطان شایع خون تو بچهها، مبتلا بشن، حدود ۲۱٪ بیشتره نسبت به اونایی که طبیعی به دنیا میان.
خب، حالا سزارین برنامهریزیشده یعنی چی؟ یعنی سزارینی که قبل از شروع زایمان (یعنی قبل از اینکه مامان دردش بگیره) از قبل تصمیم به انجامش میگیرن. این قضیه رو با «سزارین فوری یا اورژانسی» (که بخاطر مشکلات مثل افت اکسیژن بچه یا مشکل مامان، موقع زایمان و بعد از درد زایمان انجام میشه) قاطی نکنین.
ولی حالا نکته اینجاست: دکترها میگن درسته که این ریسک بیشتره، ولی در کل احتمال اینکه بچهای به ALL دچار بشه خیلی کمه. آمار آمریکا نشون میده که از هر صد هزار تا بچه، فقط حدود ۴/۸ نفر هر سال به این سرطان مبتلا میشن. پس نگران نشین! این یعنی حتی اگه با سزارین برنامهریزیشده هم دنیا اومده باشین، باز هم ریسک کل خیلی پایینه.
حالا بیاید یه کم دقیقتر به تحقیق نگاه کنیم:
برای این مطالعه اومدن دادههای بیش از ۲.۴ میلیون تولد رو توی ۲۰ سال اخیر تو سوئد بررسی کردن! از این جمعیت بزرگ، حدود ۳۷۵ هزار تا بچه (یعنی تقریباً ۱۵٪) سزارینی بودن که از این تعداد، ۲۱۳ هزار تا سزارینشون برنامهریزیشده بوده. در این بین، حدود ۱۲۰۰ نفر از این دو میلیونی (یعنی فقط ۰/۰۵٪) به ALL مبتلا شدن.
سؤال مهم اینه که آیا این ریسک بالاتر فقط بخاطر شرایط پزشکی مامانها یا نوزادهاست یا واقعاً ارتباطی به نوع زایمان داره؟
ویژگی جالب این تحقیق این بود که محققها برای کلی فاکتور مختلف کنترل کردن؛ مثلاً اگه مامان دیابت داشته، اضافه وزن یا پرهاکلامپسی (یه بیماری فشار خون خطرناک تو حاملگی)، بچه نقص مادرزادی داشته یا مامان بالای ۳۵ سال باشه و چیزای دیگه، اینا رو در نظر گرفتن. (کنترل کردن یعنی تأثیر این عوامل رو توی نتیجه بررسی کردن که اشتباهی ریسک رو به چیزی نسبت ندن که تقصیر نوع زایمان نبوده.)
حالا چرا این موضوع اصلاً مهمه؟ چون خود سزارین یه روش خیلی حیاتی پزشکیه و جون خیلی از مامانها و بچهها رو نجات داده و هنوزم میده! مثلاً اگه مامان مشکل جدی داره، یا بچه تو شکم اکسیژن کافی نمیگیره، سزارین میتونه بهترین گزینه باشه و کسی نمیگه که بخاطر این نتیجه، سزارین رو کنار بذاریم!
حتی نویسنده اصلی مقاله، خانوم کریستینا اووروفیا-کامپیتسی (Christina Evmorfia-Kampitsi، محقق بعددکترا از موسسه کارولینسکای سوئد)، گفته: «یافتههای ما نباید باعث نگرانی بشه وقتی سزارین واقعاً نیاز پزشکی داره.»
پس چرا این ریسک بیشتر میشه؟ چندتا تئوری هست:
۱. یکی میگه بچههایی که با وِدجینال (طبیعی) دنیا میان، موقع رد شدن از کانال زایمان، با کلی میکروب خوب مامان آشنا میشن که شاید واسه سیستم ایمنیشون مهم باشه. ولی سزارینیها این تجربه رو از دست میدن. (میکروبها هم لازمن! باعث قویتر شدن سیستم ایمنی میشن.)
۲. یه تئوری دیگه اینه که بچهها موقع زایمان با هورمونهای استرسی که هنگام درد زایمان ترشح میشه آشنا میشن. این هورمونها ممکنه کمک کنن که سلولهای قبل سرطانی (pre-leukemia cells) از بین برن. پس بچههایی که بدون درد زایمان (یعنی سزارین برنامهریزیشده) به دنیا میان، این «دوز خاص هورمون» رو نمیگیرن.
جالبه بدونین برای درمان این نوع سرطان هم معمولاً از داروهای کورتونی (Corticosteroid) استفاده میشه که خیلی شبیه همون هورمون کورتیزول بدن خودمونه. یه پروفسور دانمارکی به اسم کِیلد اشمیگلوا (Kjeld Schmiegelow) حتی حدس زده استرس و هورمونهای دوران نوزادی ممکنه توی ریشهکن کردن سلولهای بد نقش داشته باشه.
یه نکته دیگه اینکه اغلب بچههایی که زیر ۵ سال هستن، اگه به این نوع سرطان مبتلا بشن، تو همین دوره سنی تشخیص داده میشن. نکته مهم اینه که تو تحقیق جدید، رابطه سزارین برنامهریزیشده و ALL فقط تو همین سنین خیلی معنا پیدا کرده.
و نکته آخر: حتی اگه تو کشوری نرخ سزارین بالاتره، همیشه به این معنی نیست که حتماً نرخ ALL هم بالاتره. پس احتمالاً کلی عامل محیطی و ژنتیکی دیگه هم دخیل هستن و فعلاً این نتیجه فقط تو سوئد تایید شده؛ ممکنه تو کشورهای دیگه با شرایط متفاوت، نتیجه فرق کنه.
در نهایت، پزشکا تأکید دارن که این یافته فقط یه هشداره، نه زنگ خطر واقعی! به قول محقق سوئدی: «وقتی سزارین دلیل پزشکی داره، جای نگرانی نیست. ولی شاید بد نباشه اگه قرار نیست دلیلی واسه سزارین باشه و انتخاب داریم، به این نکات هم فکر کنیم.»
خلاصه: تحقیق تازه نشون داده سزارین برنامهریزیشده ریسک یه نوع خاص سرطان خون در بچهها رو کمی زیاد میکنه، ولی این ریسک در مجموع هنوزم خیلی کمه و اگه سزارین لازم باشه، اصلاً نگران نباشین! بههرحال، همیشه بهتره تصمیمات پزشکی رو با پزشک خودتون و بر اساس شرایط خودتون بگیرین و این مقاله فقط جهت اطلاع بود، نه توصیه پزشکی.
منبع: +
