یه خبر جالب از آرژانتین براتون دارم! پوماها – همون گربهسانهای بزرگ و قدرتمند که بهشون “کوه شیر” هم میگن – برگشتن به پارک ملی Monte León در پاتاگونیا و تازه یه غذای جدید پیدا کردن: پنگوئنها!
بذار یه کم از قصه و پسزمینه ماجرا بگم: زمانی چوپونهای پاتاگونیا پوماها رو از این منطقه بیرون کردن چون گوسفنداشون رو شکار میکردن. ولی از وقتی پارک ملی Monte León تو سال ۲۰۰۴ تأسیس شد، دوباره شرایط تغییر کرد و پوماها یواش یواش برگشتن. تو این مدت که پوماها نبودن، موجودات دیگهای هم برای خودشون برنامه ریختن. مثلاً پنگوئنهای ماژلان (Spheniscus magellanicus، نوعی پنگوئن خیلی بامزه که معمولاً رو جزیرهها زندگی میکنن) اومدن و یه کلونی بزرگ حدود ۴۰هزار جفت (!) رو روی خشکی درست کردن.
ولی خب، وقتی پوماها برگشتن، فرصت رو غنیمت دونستن و شروع کردن به شکار پنگوئنها. پژوهشگرها بعد از تأسیس پارک، توی بقایای مدفوع پوماها، بقایای پنگوئن پیدا کردن. اول فکر میکردن فقط چندتا پوما این کار رو میکنن، اما با دوربینهای تلهای و GPS تازه فهمیدن کلی پوما اطراف کلونی پنگوئنها پرسه میزنن! از ۱۴ تا پوما که ردگیریشون کردن، ۹ تا عاشق شکار پنگوئن بودن و ۵ تا دیگه دنبال شکارهای دیگه.
یه نکته خفن اینه که پوماهایی که پنگوئن میخوردن، محدودههای زندگیشون از بقیه متفاوت بود! مثلاً وقتی فصل تخمگذاری پنگوئنهاست و پرندهها توی پارکن، پوماها نزدیک کلونی میمونن، اما وقتی پنگوئنها میرن جزیرهها (مهاجرت میکنن)، پوماها تقریباً دو برابر فاصله بیشتری اطراف میگردن تا غذای جدید پیدا کنن.
یه یافته به شدت عجیب این بود که رفتار اجتماعی پوماها هم عوض شده! به طور معمول، پوماها حیوانات تنها و منزویای هستن و هر کدوم برای خودشون یه قلمرو پهناور دارن. اما وقتی غذای زیادی مثل پنگوئنها هست و همه میتونن راحت شکار کنن، دعوا دیگه معنایی نداره و بهتر همدیگه رو تحمل میکنن. توی تحقیق، ۲۵۴ بار برخورد بین پوماهایی که پنگوئن میخوردن ثبت شد (یعنی با هم کنار اومدن!)، ولی فقط ۴ بار دیده شد که پوماهایی که شکار دیگه داشتن با هم روبهرو بشن.
دانشمندا میگن این داستان یه هشدار و نکته مهم برای فعالان محیط زیست داره: بازگرداندن حیوانات به جایی که مدتها نبودن، اصلاً شبیه به گذشته نمیشه و حتی میتونه روابط جدید و رفتارهای متفاوت توی اکوسیستم بسازه. یعنی “ریوایند” کردن طبیعت مثل فیلم نیست!
یه چیز هیجانانگیز دیگه اینه که تراکم پوماها دور و بر اون کلونی پنگوئنها بیشتر از هر جای دیگهای تو آرژانتین بوده – بیش از دو برابر ثبتهای قبلی! معمولاً هر پوما برای خودش چندین کیلومتر مربع محدوده میگیره تا بتونه به اندازه کافی غذا برای خودش و بچههاش پیدا کنه.
یه نکته دیگه هم هست: شاید شکار پنگوئن توسط پوماها روی جمعیتهای خیلی بزرگ مثلاً اون ۴۰ هزار جفت تأثیر جدی نذاره، ولی حواس مدیریت پارک باید جمع باشه، چون روی کلونیهای کوچیکتر ممکنه ضربه بزنه و رشدش رو کند کنه.
در آینده، دانشمندها قرار بررسی کنن که این علاقه تازه پوماها به پنگوئن روی شکارهای قدیمیشون – مثل گواناکو (Lama guanicoe، یه جور شتر بدون کوهان و فامیل لاماها) – هم تأثیری میذاره یا نه.
در کل، این داستان نشون میده اکولوژی، یعنی علم روابط بین موجودات زنده و محیطشون، همیشه پر از شگفتی و ماجراست؛ مخصوصاً وقتی انسانها وارد بازی میشن یا بخوان چیزی رو به حالت قبل برگردونن. پس شاید دفعه بعد که حرف از برقراری تعادل طبیعی میشه، بد نیست بدونیم ممکنه یه سری سورپرایز هم تو راه باشه!
منبع: +
