بچهها بیاید داستان این هفتهی اقیانوس اطلس رو براتون تعریف کنم؛ پر از هیجان و یه ذره هم ترس! خبر اینه که قراره دو تا طوفان حسابی بیان وسط اقیانوس و یه کار باحال به اسم “رقص فوجیوارا” انجام بدن! حالا شاید باورتون نشه، ولی همین رقص عجیب ممکنه جون شرق آمریکا رو از بارون و سیل وحشتناک نجات بده!
اول یه توضیح بدم: “رقص فوجیوارا” (Fujiwhara Effect) یعنی وقتی دو تا طوفان استوایی یا همون hurricane نزدیک هم میان، شروع میکنن به چرخیدن دور هم، انگار دارن با هم میرقصن! اسمشم از روی یه هواشناس ژاپنی به اسم ساکوهی فوجیوارا گذاشتن. این اتفاق خیلی کم پیش میاد و پیشبینی کردنش اصلاً کار راحتی نیست؛ ولی وقتی بیفته، واقعاً تماشاییه!
داستان این طوفانا اینجوری شروع میشه: طوفان استوایی “ایملدا” (Imelda) همین الان داره از شمال باهاما رد میشه و طبق پیشبینیها قراره روز سهشنبه (۳۰ سپتامبر) تبدیل به hurricane بشه، یعنی سرعت بادش برسه به حداقل ۱۱۹ کیلومتر بر ساعت (۷۴ مایل). (یادتون باشه به طوفانا وقتی سرعت بادشون از 63 کیلومتر بر ساعت یا ۳۹ مایل رد کنه، میگن tropical storm. بالاتر که رفت، میشه hurricane.)
حالا اون یکی طوفان: “هامبرتو” (Humberto) همین الآن چند صد کیلومتر دورتر تو وسط اقیانوس، داره با سرعت زیاد – حتی بیشتر از ۲۶۰ کیلومتر بر ساعت، یعنی حدود ۱۶۰ مایل – تو دل دسته ۵ طوفانهای قدرتمند میتازه. اما الان تو دسته ۴ مونده و هنوز حسابی قویه.
این دوتا قراره حسابی به هم نزدیک شن؛ چیزی حدود ۱۱۰۰ کیلومتر یا همون ۷۰۰ مایل! بر اساس حرفهای الکس دا سیلوا، کارشناس معروف طوفانها از Accuweather، به احتمال زیاد نیروی طوفان بزرگتر (هامبرتو) باعث میشه ایملدا رو به سمت شرق و دور از آمریکا بکشه. اگه این معجزه رخ بده و واقعا این رقص فوجیوارا اتفاق بیفته، صد درصد از یه سیل بزرگ و چند روزه توی شرق آمریکا خلاص میشن. وگرنه ممکن بود بارون بیاد و همهجا رو آب ببره!
ولی یه نکته مهم: هرچند این دو تا طوفان ممکنه بهم برخورد نکنن یا فقط یه مدت کوتاه دور هم بچرخن، ولی معمولاً کوچیکتره جذب میشه توی بزرگتره… پس شاید آخر کار ایملدا رو دیگه سرپا نبینیم!
این وسط، NHC که همون مرکز ملی طوفان آمریکاست (National Hurricane Center)، گفته هر دو طوفان از فلوریدا تا ویرجینیای جنوبی ممکنه باعث بارون سنگین و جریانهای کشنده توی دریا بشن؛ یعنی Rip current ها. دوستان ساحلدوست حسابی مراقب باشن که این جریانها فوقالعاده خطرناکن، حتی اگه آب آروم به نظر برسه!
برای دوستان علاقهمند به اصطلاحات: طوفانها رو بر اساس سرعت باد تو ۵ تا دسته (Category) طبق معیار Saffir-Simpson تقسیمبندی میکنن. دسته ۱ کمخطره، ولی از دسته ۳ به بالا خیلی جدی میشه!
در ضمن، هامبرتو با همین قدرت و مسیر، خیلی شبیه یه طوفان قبلی به اسم ارین (Erin) شده که اونم یه بار تا دسته ۵ بالا رفته بود.
یه نکته بامزه هم از اسم گذاری بگم: سازمان جهانی هواشناسی (WMO – World Meteorological Organization) وقتی اسامی رو روی این طوفانها میذاره که بادهاشون از ۶۳ کیلومتر بر ساعت قویتر بشه. مثلاً ایملدا از یکشنبه (۲۸ سپتامبر) به این سرعت رسید و الان بادش رو ۸۵ کیلومتر بر ساعت اعلام کردن.
اگه Fujiwhara Effect کامل رخ بده، گفته میشه معمولاً یکی جذب اون یکی میشه (معمولاً کوچیکه توی بزرگه حل میشه)؛ اما گاهی ممکنه دو تا طوفان انقدر با هم قاتی شن که یک سوپرهاریکین عجیب تحویل بدن! یا هم دیگه رو دور بزنن و هرکی بره یه سمت.
یه نکته دیگه: هامبرتو احتمالاً تو باهاما و شرق کوبا هم سیل و حتی لغزش زمین (Mudslide) بیاره که اصلاً شوخی نیست؛ اهالی باید گوش به زنگ باشن.
خلاصه که با وجود این همه تهدید، اگه این رقص کمیاب فوجیوارا واقعاً رخ بده، خیلیها نفس راحت میکشن و آسیبها خیلی کمتر میشه. اما یادتون باشه؛ حتی اگر ایملدا به ساحل نرسه یا مستقیم برخورد نکنه، شرق آمریکا و جزایر مسیرش تا مدتی اوضاعش طوفانی خواهد بود!
پس اگر عاشق هوای هیجانانگیز و اتفاقات عجیب هواشناسی هستید، این یکی رو از دست ندید؛ چون خود متخصصان هم میگن این رقص، واقعاً در نوع خودش نادره!
منبع: +
