احتمالاً شما هم دیدین که این روزا کلی گجت پوشیدنی از قبیل ساعتهای هوشمند، سنسورهای قند خون، یا دستگاههای سنجش ضربان قلب دارن راهشون رو به زندگی آدمها باز میکنن و حتی بهشون کمک میکنن وضعیت سلامتیشون رو لحظهبهلحظه کنترل کنن. ولی خب، یکی از دردسرای بزرگ این دستگاها اینه که معمولاً باید چند ساعت یا حتی چند روز به پوست بچسبن که خب حسابی اذیتکنندهست – از خارش و قرمزی پوست گرفته تا حساسیت و التهاب! خیلیا بعد یه مدت که چسبشون باز میشه، میگن پوستشون رنگاش عوض شده، یا حسابی جوش زده.
اما حالا یه خبر خیلی خوشحالکننده از دانشگاه Texas A&M اومده: تیمی از محققها به رهبری دکتر «جیمی گرونلان» تونستن یه چسب پوستی جدید بسازن که واسه پوست خیلی ملایمتره و اتفاقاً هر چی بیشتر عرق کنیم، قویتر هم میشه! خیلی باحاله مگه نه؟
حالا بریم ببینیم قضیه چیه: این چسب جدیده بر اساس یه چیزی به اسم «پلیالکترولیت کمپلکس» یا همون PEC ساخته شده. PEC در واقع یه جور مواد چسبنده و بر پایه آبه که خیلی ملایمتر از چسبای قدیمی به پوست میچسبه و باعث حساسیت یا التهاب هم نمیشه. (PEC یا پلیالکترولیت کمپلکس یعنی ترکیب چند جور پلیمر باردار که با هم یه ماده چسبنده و نرم درست میکنن، برعکس چسبهای معمولی که با حلال ساخته میشن و ممکنه باعث حساسیت شن!)
تا الان بیشتر چسبهایی که توی این دستگاههای پزشکی استفاده میشدن، از اکریلاتها (یه نوع ماده شیمیایی که با فشار به پوست میچسبه) یا متاکریلاتها و مواد حلالی مثل کلوفونی ساخته میشدن؛ اینها عموماً اسمائی غریبن اما در اصل همون چسبایی هستن که خیلی محکم میچسبن و متاسفانه برای آدمای با پوست حساس پدر پوستو در میارن!
دکتر گرونلان و تیمش گفتن که تا حالا کسی از PEC به عنوان چسب دستگاه پوشیدنی استفاده نکرده بود و الان اونا موفق شدن یه جور PEC بسازن که قدرت چسبندگیاش تقریباً با برند مطرحی مثل چسب «۳M Tegaderm» برابری میکنه، اما هیچ خبری از خارش یا سوزش پوست نیست.
یک نکته خیلی جالب این چسب جدید اینه که برخلاف ذهنیت اکثرمون، هر چی بیشتر عرق کنیم، چسبندگیاش بیشتر میشه! چون نمک طبیعی عرق بدن باعث تقویت چسبندگی PEC میشه. یعنی لازم نیست نگران باشیم که با عرق کردن، چسب سُر بخوره بره یا سنسور بیافته. حتی با پوشیدن طولانیمدت هنوزم خوب رو پوست میمونه و پوست رو اذیت نمیکنه. (یه توضیح: معمولاً مردم فکر میکنن چسبایی که پایهآب دارن با عرق یا رطوبت از کار میافتن – اما تو این مدل برعکسه!)
خلاصه، ایدهی اولیه این چسب از پروژه قبلی دکتر گرونلان میاد که روش کارشون پوششهای محافظ آتش برای فوم و پارچه و چوب بود. بعد فکر کردن خب این خاصیت چسبندگی PEC ممکنه تو حوزه پزشکی هم جواب بده، اومدن رو این مورد تمرکز کردن.
این پژوهش تازه اول راهشه اما کلی امید هست که این چسب تازه برای بیماریایی مثل دیابت، مشکلات قلبی و خواب که نیاز به سنسورهای دائمی روی پوست دارن، به داد کلی آدم برسه و تجربه راحتتری بهشون بده. چون دیگه دغدغه قرمزی و جوش و حساسیت ندارن و میتونن با خیال راحت سنسورشون رو بچسبونن.
توی این پروژه چند تا دانشجوی دکترا هم همکاری کردن (دکتر مایا مونتمایور، دکتر اتان آیورسن) و همچنین دکتر بالاکریشنار هاریداس از گروه مهندسی بیومکانیک (یعنی ترکیب پزشکی و مهندسی مکانیک که روی ساختار بدن کاربرد داره – مثلاً ساخت پروتز و ابزار پزشکی پیشرفته) هم مسئول تست زیستسازگاری بودن تا مطمئن شن این چسب واقعاً واسه پوست ضرر نداره.
جالبه بدونین در کنار دانشگاه Texas A&M، این پروژه توسط مرکز تحقیقاتی PATHS-UP حمایت شده (یعنی بستری پیشرفته برای توسعه تکنولوژیهای پزشکی مخصوص جوامع کمتر برخوردار) و پولشم از یه گرنت ارتش آمریکا جور شده.
در نهایت، نتایج پژوهش توی مجله معتبری به اسم Macromolecular Rapid Communications هم چاپ شده تا دیگه علمی بودن این داستان کاملاً مشخص باشه.
پس دفعه بعدی که دیدین کسی دستگاه پوشیدنی داره و پوستش آزرده نشده، شاید قضیه به همین چسب باحال و کمآزار جدید Texas A&M برگرده که عمراً با عرق سَر سازگاره و هر چی بیشتر عرق کنیم محکمتر هم میچسبه! کی میدونه، شاید به زودی همین تکنولوژی به محصولات پزشکی اطرافمون هم برسه و حسابی کار رو برای همه راحتتر کنه.
منبع: +
