خب بیا یه موضوع باحال رو با هم بررسی کنیم! شاید شنیده باشی که بیماری پارکینسون—همون بیماری حرکتی که معمولاً باعث لرزش و مشکلات راه رفتن تو افراد میشه—زندگی آدمارو حسابی بهم میریزه. خیلیا فکر میکنن اگه کسی از حمایت اجتماعی بالایی برخوردار باشه، یعنی خانواده و دوستای خوبی دورش باشن و کلی روحیه بگیره، احتمالاً وضعش بهتر میشه یا جواب بهتری به ورزش و تمرین میده. حالا یه تیم تحقیقاتی اومدن سر این قضیه دقیق شدن و یه تحقیقی رو راه انداختن ببینن واقعاً اینطوره یا نه.
موضوع اصلی این بود: آیا حمایت اجتماعی (یعنی اینکه چقدر اطرافیان هوات رو دارن و بهت کمک میکنن) تأثیری داره که وقتی افراد پارکینسونی قراره ورزش کنن (مثلاً رقص تانگو یا پیادهروی گروهی)، سریعتر یا بهتر پیشرفت کنن؟ مخصوصاً وقتی این ورزشا تو یه فضای شاد و گروهی برگزار بشه.
این بچهها اومدن ۴۰ نفر رو با سن متوسط حدود ۶۹ سال و نیم که پارکینسون داشتن رو انتخاب کردن، تو این گروه ۲۶٪ خانم بودن و وضعیت بیمارشون رو هم با یه سیستمی به اسم Hoehn & Yahr که شدت پارکینسون رو درجهبندی میکنه (هرچی امتیاز بیشتر، بیماری شدیدتر)، سنجیدن. همهٔ این افراد رو بر اساس میزان حمایت اجتماعی که داشتن، به دو گروه تقسیم کردن: یه عده حمایت اجتماعی زیاد داشتن، یه عده هم کمتر.
برای اینکه دقیق کار کنن، این شرکتکنندهها رو همزمان تو دو گروه تصادفی گذاشتن: یه گروه قراره تو ۱۲ هفته، ۲۰ جلسه رقص تانگو داشته باشن (ورزش باحال و شاد با موسیقی آرژانتینی که کلی هم حرکت داره)، یه گروه هم همین مقدار پیادهروی گروهی داشتن. اصطلاح Randomized Controlled Trial رو شاید شنیده باشی؛ یعنی یه آزمایش که تصادفی شرکتکنندهها رو تقسیم میکنن که نتیجه بهتر قابل مقایسه باشه. تازه، داورای آزمون هم خبر نداشتن کی کیه تا قضاوت منصفانه باشه (به اینم میگن assessor-blinded).
آزمایشهاشون هم حرفهای بود: از تست timed-up-and-go (یه تست حرکتی مربوط به ایستادن و راه رفتن و نشستن)، دور زدن ۳۶۰ درجه، راه رفتن به جلو و عقب و سریع، شش دقیقه راه رفتن، بلند شدن از روی صندلی، و ایستادن روی خط باریک با پای چپ (به این آخری میگن tandem stance) استفاده کردن تا ببینن تو این مدت کسی بهتر میشه یا نه. تمام این آزمایشها رو اجازه دادن قرصاشونو مصرف نکنن تا واقعاً ببینن عملکرد فیزیکی خامشون چهجوریه.
نتیجه چی شد؟ جالب اینجاست که به جز یه مورد، حمایت اجتماعیِ بالا یا پایین، تاثیر معناداری تو پیشرفت این افراد نداشت! چه کسی دوستای بیشتری داشته باشه، چه کمتر، هر دو گروه تقریباً به یه اندازه از تمرینها سود بردن. البته، یه نتیجه کوچولو تو گروه پیادهروی بیرون اومد: کسایی که حمایت اجتماعی پایینی داشتن و عضو گروه پیادهروی بودن، تو تست بلند شدن از روی صندلی (chair stand test) بیشتر پیشرفت کردن (p=0.03، عدد p یعنی احتمال اتفاق تصادفی بودن نتیجه… هرچی کوچیکتر بهتر!). تو تست ایستادن روی خط باریک با پای چپ هم تقریباً همه بهتر شدن، ولی نه اونقدری که بشه با قاطعیت گفت تفاوت بزرگی داشتن (p=0.06).
خلاصه آخرش این شد: مهم نیست شبکه اجتماعی و حمایتیت چهقدر قویه، مهم اینه که ورزش، چه تانگو چه پیادهروی، میتونه تو عملکرد فیزیکی مبتلایان به پارکینسون تاثیر بذاره. فقط یه گوشه جالب: شاید واسه افرادی که حمایت کمتری دارن، پیادهروی گروهی یکم خاصتر باشه و بهشون انگیزه و نتیجه بیشتری بده، ولی این فقط یه مشاهده کوچیک بود و هنوز باید بیشتر روش تحقیق بشه.
نکته دیگه هم اینکه تو این ۱۲ هفته هیچکس آسیب جدیای ندید، پس خبر خوب برای همه اونایی که نگرون رو آوردن به ورزشای گروهی هستن!
تهش؟ اگه پارکینسون داری یا عزیزت مبتلاست، قرار نیست حتماً دوستای خیلی زیادی داشته باشی تا از ورزش سود ببری. همین که فعالیت فیزیکی رو بزاری تو برنامهت، چه با موسیقی رقص تانگو، چه با قدمزدن با جمع، تاثیرش رو میبینی. و اگر حمایت اجتماعی داری چه بهتر، ولی اگه نداری هم نگران نباش—خودت میتونی کمک کنی وضعیتت بهتر شه!
راستی، این تحقیق هنوز ادامه داره و بهش میگن exploratory analysis—یعنی یه جور بررسی اولیه برای کشف موضوعات تازه، پس نتیجهش جای کار بیشتر داره. منتظر خبرای بعدی باش!
(پ.ن: “Multidimensional Scale of Perceived Social Support” همون پرسشنامهایه که باهاش حس فرد نسبت به میزان حمایتی که از اطرافیان میگیره رو میسنجن.)
منبع: +
