اگه عاشق آسمون شب و پدیدههای خفن فضایی باشی، حتماً این خبر رو نباید از دست بدی! تو شب ۲۹ تا ۳۰ جولای (یعنی اوایل مرداد)، دو تا شهاببارون با همدیگه به اوج خودشون میرسن. خلاصه که میتونی تا ۲۵ تا شهاب توی هر ساعت ببینی! 😍 مخصوصاً امسال ماه هم خودش رو کنار کشیده، پس نور مزاحمی نیست و آسمون کاملاً تاریکه؛ یعنی همه چیز آمادهست واسه یه شب خاطرهانگیز.
حالا بذار برات بازش کنم که داستان از چه قراره. دوتا شهاببارون داریم: Southern Delta Aquariids و Alpha Capricornids. خب اسمشون یه ذره ترسناکه، ولی نگران نشو! Southern Delta Aquariids همونطور که از اسمش معلومه، از سمتی نزدیک صورت فلکی آکواریوس (آبریز) میاد. صورت فلکی یعنی اون نقشهایی که ستارهها تو آسمون درست کردن و هر کدوم یه اسمی دارن. این شهاببارون قویتره و به طور میانگین تا ۲۰ تا شهاب در ساعت داره؛ تازه رد طولانی و کمرنگی هم داره که کلی باحاله!
از تاریخ ۱۸ جولای تا ۱۲ آگوست فعال میمونه، اما بهترین شبهاش دقیقاً همون هفتهی آخر جولای، مخصوصاً بین ۲۴ تا ۳۱ جولای هست. مرکز شهاببارون یا به قول منجما Radiant Point — یعنی همون نقطهای که به نظر میاد شهابها ازش میریزن — توی صورت فلکی آکواریوسه که بیشتر به نیمکره جنوبی زمین حال میده (یعنی کشورهایی پایینتر از خط استوا شانسشون بیشتره)، ولی تو ایران و نیمکره شمالی هم اگه روبهجنوب رو نگاه کنی شهابها رو میبینی. بهترین زمان هم همون چند ساعت قبل طلوع آفتابه که آکواریوس بالاتر اومده.
اصلاً شهاب چیه؟ بذار ساده بگم: تو فضا یه عالمه تیکهپارچههای کوچیک از دنبالهدارها و سیارکها هست که بهشون میگن meteoroid. یعنی سنگهای کوچیک تو فضا که هنوز وارد جو زمین نشدن. وقتی اینها میان تو اتمسفر زمین و با سرعت میسوزن، اون خطوط نورانی خوشگل رو میبینیم که بهش میگن شهاب یا همون shooting star که خودمون گفتیم “ستاره دنبالهدار”!
خالق اصلی استریم Southern Delta Aquariids هم یه دنبالهداره به اسم 96P/Machholz که حدود ۶ کیلومتر قطرشه و سال ۱۹۸۶ کشف شده. این دنبالهدار هر ۵.۳ سال یه دور دور خورشید میچرخه.
حالا بریم سراغ گروه دوم: Alpha Capricornids. این یکی همزمان با Southern Delta Aquariids تو همون شب به اوج میرسه، فقط کمی ضعیفتره (۵ تا ۱۰ تا شهاب در ساعت) اما یه فرق باحال داره: این شهابها معمولاً کندتر و روشنترن و رنگارنگتر هم هستن؛ یعنی خیلی خفن به نظر میرسن و راحتتر میتونی ببینیشون. صورت فلکی این یکی Capricornus (بز دریایی) هست که دقیقاً کنار آکواریوسه! پس واسه همین شاید شهابای دوتا دسته رو از هم نتونی تشخیص بدی. منشأ این یکی یه دنبالهدار دیگه به اسم 169P/NEAT هست که سال ۲۰۰۲ کشف شد و قطرش تقریباً ۳.۲ کیلومتره. هر ۴.۲ سال هم داره دور خورشید میچرخه.
جمعبندی کنم: اگه میخوای نهایت لذت رو ببری، حتماً یه جای تاریک و بدون آلودگی نوری پیدا کن، صورتت رو به سمت جنوب بگیر و بین ساعت ۲ تا ۵ صبح (قبل طلوع) به آسمون خیره شو. بهترین شرایط واسه نیمکره جنوبی هست، ولی تو ایران و هر جای دیگهای تو نیمکره شمالی هم میتونی این مهمونی شهابها رو از دست ندی. فقط کافی شبا سرحال باشی!
راستی، شهاببارون دیدن یه ذره حوصله میخواد. انتظار نداشته باش هر دقیقه کلی شهاب ببینی! چشمهات رو عادت بده و بشین آسمون رو تماشا کن. شاید بتونی شهابای درخشان و حتی رنگی رو هم شکار کنی! اگه دوربین حرفهای داری، میتونی عکاسی شبانه کنی که دیگه معرکه میشه.
پس اگه دلت یه تجربه فضایی خفن میخواد، شب ۲۹ تا ۳۰ جولای رو تو برنامهت بذار و این مهمونی ستارهای رو از دست نده. کی میدونه، شاید یه آرزو هم پشت یکی از این شهابها قایم شده باشه 😉
منبع: +