آیا تا حالا فکر کردی چطور میتونیم فرق لبخند واقعی رو با لبخندی که الکی میزنیم (یعنی همون ساختگی) تشخیص بدیم؟ یه تحقیق خیلی جالب اومده دقیقاً همینو بررسی کرده! با جزئیات و حتی حرکتای ریز صورت سر و کار داشتن، اونم با تکنولوژی سهبعدی. بزن بریم ببینیم چی کشف کردن!
برای بررسی لبخندای واقعی، دانشمندها دو آزمایش باحال انجام دادن. توی اولین آزمایش (که اسمش Emotional Induction بود)، به شرکتکنندهها کلیپهای کمدی نشون دادن، همونایی که آدمو واقعا میخندونن؛ یعنی طرف ناخودآگاه خوشحال میشد و لبخند میزد. گفتن Emotional Induction یعنی همون القای احساسات با صحنههایی که واقعاً آدمو تحت تاثیر قرار میده.
توی آزمایش دوم (اسمش Motor Contagion بود)، ویدئوهایی به آدما نشون دادن که توش فقط بقیه لبخند میزدن، ببینن آیا دیدن لبخند بقیه باعث میشه آدم خودش هم لبخند بزنه یا نه. (Motor Contagion یعنی همون سرایت حرکات به ما، مثل وقتی که یکی خمیازه میکشه و تو هم دلت میخواد بکشی!)
در مقابل برای اینکه ببینن لبخند ساختگی چطوریه، دانشمندها از یه مجموعه معروف عکس استفاده کردن که اسمش مجموعه Ekman هست. Ekman یه محقق معروف تو حوزه احساساته و دیتاست تصاویر احساسی ساخته که حسابی مرجعه.
حالا نکته باحال اینجاست: وقتی بررسی کردن لبخندهای واقعی، فهمیدن یه سری ویژگی ثابت داره که خیلی فرق داره با لبخند ساختگی. مثلاً دامنه حرکت لبخند واقعی معمولاً کمتره (یعنی اونقدر دهن باز نمیشه)، سرعت و اوج حرکت لبخند هم کمتره، و فاصله ابروها پایینتره. یعنی لبخند واقعی اونقدر شدید یا غلوشده نیست! این ویژگیها تو هر دو روش القای احساسات (چه کلیپ خندهدار نشون بدن، چه فقط لبخند مردم رو) دیده شد.
دانشمندا با کمک بررسی خیلی دقیق حرکتای سهبعدی صورت و همچنین کدهای FACS (که یه سیستمه برای کدگذاری دقیق حرکتای صورت و بررسی حالات مختلف، مثلاً اینکه ابرو تو لبخند واقعا بالا میره یا پایین)، تونستن بفهمن سینتکس یا دستور زبان حرکات صورت موقع لبخند واقعیه یا نه. (FACS یعنی Facial Action Coding System، راهیه واسه اینکه محققها بدونن چه قسمتی از صورت دقیقاً چجوری حرکت کرده.)
جالبترش اینجاست که لبخند واقعی مثل یه اثر انگشت واسه هر آدماه و حتی اگر طرف با دیدن صحنه خندهدار خوشحال بشه یا فقط به خاطر لبخند بقیه بخواد لبخند بزنه، اون الگو برای خودش ثابته. یعنی نمیتونیم با تقلید احساسات همون لبخندی رو دربیاریم که وقتی واقعاً خوشحالیم نشون میدیم!
البته تنوع فردی هم وجود داره. مثلاً کسایی که راحتتر احساس طرف مقابل توی فیلم رو درک میکنن و باهاش همذاتپنداری ذهنی (یعنی تو ذهنشون خودشون رو جای شخصیت میذارن) میکنن، لبخنداشون هم متفاوته. پس پیشزمینه همدلی هر کسی باعث میشه لبخند واقعیش یه جور مختص خودش باشه.
کلاً تا حالا خیلی از محققها به موضوع لبخند ساختگی و واقعی و فرقاش توجه نکردن، مخصوصاً به اینکه روشهای مختلف القای احساس چجوری میتونن رو حرکت صورت تاثیر بذارن یا نه. اما این تحقیق نشون داد که حتی اگه مدل القای احساست فرق کنه، اون لبخند واقعی همچنان امضای شخصیه و نمیتونیم راحت جعلش کنیم!
پس دفعه بعدی که خواستی بفهمی کسی واقعاً خوشحاله یا فقط داره ادای خوشحالی رو در میاره این نکتهها رو یادت باشه. تکنولوژی داره این چیزا رو حسابی زیر ذرهبین میبره و شاید توی آینده نزدیک بتونیم کاملاً اتوماتیک این لبخندها رو شناسایی کنیم! 😄
منبع: +
