اگه اهل فوتبال نوجوانان باشی یا کسی رو بشناسی که توی تیمهای پایه بازی میکنه، حتماً میدونی رقابت چقدر سنگین شده. باشگاهها واقعاً دارن تمام زورشون رو میزنن که بچههایی رو پیدا کنن و پرورش بدن که شاید آیندهای ستارهای تو فوتبال اروپا داشته باشن. اما خب واقعیتش اینه که تو آکادمیهای فوتبال، انتخاب کردن و رشد دادن استعدادها اصلاً کار سادهای نیست و یه پروسه خیلی پیچیده و چندبُعدیه.
خب بذار راحت توضیح بدم چه دغدغههایی این وسط هست و بعدشم یه راهحل خفن که باشگاهها اخیراً رفتن سراغش رو برات باز کنم.
اول اینکه، یکی از بزرگترین چالشها اینه: چطور بفهمیم یه بازیکن واقعاً داره خوب بازی میکنه یا نه، یا اینکه پتانسیل داره بعداً بترکونه؟ بعضی وقتها یکی عالی بازی میکنه، اما آیندهاش اونقدرا هم روشن نیست. واسه همین تمایز بین عملکرد (یعنی اینکه الان چطور بازی میکنه) و پتانسیل (یعنی قراره چی بشه) کار خیلی سختیه.
مشکل دوم هم اینه که اصلاً همه باید روی یه دیدگاه باشن. یعنی مربیها، استعدادیابها، روانشناسها و بقیه باید بدونن دقیقاً چطور میخوان یه استعداد رو توسعه بدن. اما معمولاً هرکس ساز خودش رو میزنه و کلی گیجبازی درمیاد. Alignment یعنی همین هماهنگی بین آدمهایی که با بازیکنا سروکار دارن.
یه قلق سومی هم که سخته، قضیه تصمیم گرفتن سر اینکه کی بمونه و کی برهست. بهش میگن (de)selection، یعنی هم انتخاب کردن بازیکنان و هم حذف اونایی که فکر میکنن به درد نمیخورن. این تصمیمات خیلی حساسه و گاهی ضررش تا سالها بعد دیده میشه.
حالا چی کار کردن که این مشکلات رو حل کنن؟ یه آکادمی تو انگلیس اومد یه ابزار باحال به اسم ابزار پروفایل چندرشتهای ساختن. این یعنی یه جور ابزار که همه اطلاعات مختلف یه بازیکن رو میذارن کنارش همدیگه: از تکنیک و فیزیک بدن گرفته تا روانشناسی و آمادگی ذهنی و حتی چیزهایی مثل روابط اجتماعی. Multidisciplinary Profiling Tool یعنی همین ابزاری که از چند زمینه مختلف، بازیکن رو بررسی میکنه.
این ابزار کمک میکنه تا پروسه انتخاب و رشد استعداد خیلی هوشمندانهتر بشه. مثلاً حتی اگه یه بازیکن ضعف بدنی داشته باشه اما ذهن قوی یا پتانسیل خوب نشون بده، با این ابزار دیده میشه و دیگه راحت حذف نمیشه. همینطور، حذف کردنهای عجولانه کمتر میشه و به جای اینکه فقط با تست فیزیکی تصمیم بگیرن، تیم مربیگری با دادههای مختلف و یه دید کامل تصمیم میگیره.
البته پیادهسازی این ابزار هم خودش دردسرایی داره. مثلاً بعضی مربیها با روشهای جدید راحت نیستن، یا ممکنه دادهها رو اشتباه تفسیر کنن. اما تو همون مقاله چندتا راهحل هم واسه اینا پیشنهاد شده، مثلاً آموزش درست دادن به تیم یا هماهنگ کردن گروههای مختلف.
نکته باحال اینه که این مدلی از ابزار فقط برای فوتبال کاربرد نداره. اصولش رو میشه تو هر ورزش یا حتی محیطهایی مثل مدارس استفاده کرد. پیشنهادهای این مقاله میگه اگه این اصول رو منعطف اجرا کنی، هم توی انتخاب و پرورش استعداد موفقتری، هم باعث میشی بازیکنها یا بچهها با پتانسیل واقعیشون بدرخشن.
خلاصه اگه تو آکادمی فوتبال یا هر محیط استعدادیابی کار میکنی، این ابزارهای چندرشتهای میتونه فوقالعاده کمکت کنه که انتخاب درستتری داشته باشی و واقعاً استعداد واقعی رو شکوفا کنی، نه اینکه جوگیر یه بازی خوب یا بد بشی!
منبع: +