احتمالاً خبر سیلهای ناگهانی و فاجعهباری که توی کر کانتی تگزاس اتفاق افتاد رو شنیدی. واقعاً شوکهکننده بود، چون متاسفانه بیشتر از ۱۰۰ نفر جونشون رو از دست دادن. ولی چرا این سیل اینقدر وحشتناک شد؟ بیاید با هم یه نگاه دوستانه و خودمونی بندازیم به دلایلش و بررسی کنیم که این اتفاقا ممکنه در آینده بیشتر بشن یا نه.
خب اول از همه، قضیه سیل ناگهانی یا همون «flash flood» رو توضیح بدم. سیل ناگهانی یعنی اون دست از سیلابهایی که خیلی سریع اتفاق میافتن و به خاطر بارون شدید یا خرابی سد و … میان، اونقدر سریع که مردم فرصت واکنش درست رو ندارن!
توی این مورد خاص توی تگزاس، دلیل اصلی بارش بارون خیلی شدید بود. بارون به مدت کوتاهی ولی با شدت خیلی بالا بارید. خاک و زمین هم چون قبلاً کلی بارون اومده بود، دیگه نمیتونست آب رو جذب کنه. یعنی اشباع شده بود. بنابراین آب بارون بهجای اینکه توی زمین فرو بره، شروع کرد به راه رفتن روی سطح و راه آب و جاده و خونه و ماشین و هرچی سر راه بود رو با خودش برد.
البته تگزاس به طور کلی مستعد این مدل سیلهاست، چون اقلیم خاصی داره. اقلیم یعنی همون آب و هوایی که تو یه منطقه حاکمه. چون بخشی از این ایالت دشتهای پهن و رودخانههای کمعمق داره، وقتی بارون شدید میاد، آب جایی واسه جمع شدن نداره و خیلی راحت جاری میشه. تازه بعضی از این مناطق کوهستان هم هستن و شیب زمین کمک میکنه که آب با شتاب بیشتری پایین بیاد و جمع بشه.
یه نکته دیگه اینه که این سیلها اغلب همزمان با بهار و اوایل تابستون اتفاق میافتن. دلیلش اینه که توی این فصلها هوای گرم و مرطوب از خلیج مکزیک به سمت تگزاس حرکت میکنه و با هوای سردتر شمالی برخورد میکنه. این تقابل جوی ـ که بهش «اختلاف دما» یا همون تلاقی جبههها هم میگن ـ باعث میشه ابرهای طوفانی سنگین ساخته بشن.
اما آیا این سیلها بعدا هم بیشتر میشن؟ راستش خیلی از دانشمندها اعتقاد دارن که تغییرات اقلیمی یا همون “climate change” ـ یعنی تغییرات بلندمدت توی آب و هوا به خاطر افزایش گازهای گلخانهای ـ باعث میشه همچین اتفاقهایی متاسفانه تعدادشون بیشتر بشه. چون با گرمتر شدن کره زمین، جو ظرفیت نگهداری آب بیشتری پیدا میکنه، و خب این یعنی وقتی بارون میباره، خیلی شدیدتر از قبل میباره و احتمال سیل زیادتر میشه.
نکته آخر اینکه حتی اگه ساختوسازها و شهرسازی هم بدون برنامه باشه، اوضاع بدتر میشه. مثلاً آسفالت و بتن تو شهرها نمیذاره آب جذب زمین بشه، پس با یه بارون شدید، سیلاب خیابونارو راحتتر درمینورده.
به طور خلاصه: بارونِ شدید، زمینِ اشباع شده، اقلیم خاص تگزاس، ساختوساز بیرویه و البته تغییرات اقلیمی همه دست به دست هم دادن تا این سیل ناگهانی به این شدت فاجعه به بار بیاره. دانشمندها هشدار میدن که اگه همین سبک زندگی رو ادامه بدیم، با این مدل بلایا بیشتر برخورد میکنیم.
پس دفعه بعد که شنیدی سیل ناگهانی اومده یا هوای شهر داره تغییر میکنه، بدون که کلی داستان پشتشه و این اتفاقا هم تصادفی نیستن! حتماً توصیه میکنم اخبار مناطق پرخطر رو دنبال کنی و با هوش بالا و دقت، از خودت و اطرافیانت محافظت کنی.
منبع: +
