خب بچهها، اگه فکر کردید سال دوم ریاست جمهوری ترامپ فقط بحثای سیاسی کسلکننده داره، باید بگم شدیداً اشتباه کردید! این یه سال کلهپا کردن قواعد قبلی، تصمیمای جنجالی، بریدن بودجه، و کلی داستان حیرتانگیز تو دنیای فناوری، سانسور، مبارزه با فساد و امنیت سایبری بود که واقعاً دست هر فیلم پرهیجانی رو از پشت بست.
آزادی بیان یا سانسور؟
ترامپ تو چند ماه گذشته یهجوری افتاد دنبال جنگ با آزادی بیان که همه دهنشون باز موند! خودش ادعا کرد رسانهها و شبکههای اجتماعی باعث باختش تو ۲۰۲۰ شدن چون صدای محافظهکارها رو خفه کردن. حالا اومده با دستوراتی مثل “NSPM-7” که یه سند امنیت ملیه، پلیس و تحلیلگرهای اطلاعاتی رو موظف کرده هر کسی رو که تفکرات ضدآمریکایی یا ساختارشکن داره – مثل مخالفت با مهاجرت یا حمایت از ایدههای جنسیتی رادیکال – زیر نظر بگیرن.
یه کمی توضیح: وقتی میگیم “دستور امنیت ملی” یا “NSPM-7” یعنی دستوری که از طرف رییسجمهور برای فعالیتهای امنیتی صادر میشه و چارچوب قانون رو تعیین میکنه.
آقای ترامپ حتی اسمش رو “جنگ با تروریسم داخلی” گذاشته! وکیل کل کشور (Attorney General) پام بوندی هم اومده یه سیستم جایزه نقدی راه انداخته که مردم هر کسی رو مشکوک به فعالیت تروریسم داخلی دونستن، گزارش بدن تا پول بگیرن!
ولی این فقط مختص آمریکاییها نیست؛ اگه خارجیها بخوان بیان آمریکا، باید پنج سال آخیر تاریخچه شبکههای اجتماعیشون رو بدن! اطلاعات ایمیل، شماره تلفن ده سال گذشته، حتی جزئیات خانوادگی هم خواسته میشه. حالا فکرشو بکن یه توریست فرانسوی یا ژاپنی باید همه گذشته دیجیتالشو کف دست مرزبانای آمریکا بذاره!
یه قانون دیگه، “فرمان اجرایی ۱۴۱۶۱”، مثلاً قراره با تهدیدهای تروریستی خارجی بجنگه، اما در عمل، فعالای حقوق بشر میگن میشه ازش برای محرومیت ویزا یا دیپورت کردن آدمای با عقاید خاص هم استفاده کرد.
جنگ با فساد و رفیقبازی
ترامپ امسال کلی کار عجیب کرد: دستور توقف پیگیری فسادهای مالی خارجی رو داد (یه قانونی به اسم “Foreign Corrupt Practices Act” که برای جلوگیری از رشوهخواری بینالمللی بود) و واحدهایی مثل KleptoCapture رو که دنبال ردگیری پولهای کثیف بودن، منحل کرد.
در حوزه رمزارزها هم اینطوری شد که به جای دنبال کردن پروندههای کلاهبرداری و فساد، رییس جدید SEC صراحتاً گفت “اکثر توکنهای رمزارزها اصلاً اوراق بهادار نیستن!” و یه کارهایی کردن که باعث شد پروندههای سنگین علیه بایننس و کوینبیس و… ول بشه.
یه مثال واضحتر: جاستین سان، مدیر ترون (Tron)، یه زمانی به اتهام تقلب و دستکاری بازار گیر افتاده بود، اما بعد از اینکه ۷۵ میلیون دلار رو تو پروژه رمزارز خانوادگی ترامپ سرمایهگذاری کرد، شکایتش بلافاصله پس گرفته شد! حتی رئیس بایننس، چانگپنگ ژائو، رو که به خاطر پولشویی محکوم شده بود، ترامپ بخشید و بعدش کارهای مالی عجیبی با خانواده ترامپ انجام داد که بوی زدوبند ازش میاد.
حتی مجلس هم کلی شاکی شد که چرا قوانین شفافیت مالی شرکتها تعلیق شد و مسیر دوباره واسه فعالیت شرکتهای صوری و پولشویی باز شد!
اتفاقات جنجالیتر: وزارت DOGE و ایلان ماسک
از عجیبغریبترین سوژههای امسال ورود ایلان ماسک به دولته. ترامپ “وزارت کارآمدی دولتی” (Department of Government Efficiency – DOGE) رو ساخت و مدیریتشو داد به ماسک و تیمش. هدفش “کمخرج کردن دولت” و “کاهش کاغذبازی” بود، ولی تیم ماسک یه سطح جدید از دسترسی به دیتاهای حساس همه ادارات فدرالی پیدا کردن! اینا با ابزارهای هوش مصنوعی (یا همون AI که یعنی ماشینهایی که میتونن مثل آدما یاد بگیرن و تصمیم بگیرن)، اطلاعات کارمندای دولت و اطلاعات شهروندها رو جمع کردن و حتی امنیت خیلی از دیتابیسهای محافظتشده رو دور زدن!
برای مثال، اداره روابط کارگری آمریکا (NLRB) گزارش داد که DOGE به صورت مخفی کلی داده از پروندههای اونها کشیده بیرون، اونم زمانی که حملات سایبری مشکوکی از روسیه هم همزمان شده بود!
جالبتر که تو سایت DOGE ادعا کرده بودن تونستن ۲۰۰ میلیارد دلار صرفهجویی کنن، ولی خبرگزاریها گفتن صرفهجویی واقعی شاید دو میلیارد باشه!
فشار به رسانه و آزادی مطبوعات
ترامپ دادگاه کشی راه انداخته! میلیاردها دلار از کانال شکایت از رسانههایی مثل ABC، BBC و نیویورک تایمز طلب کرده فقط به خاطر گزارشای منفی. کلی از کارمندای پیگیری قانون آزادی اطلاعات (FOIA که ابزاریه برای شفافیت دولتی) رو اخراج کرد و کاری کرد که دست خبرنگارها و مردم برای سوال و شکایت از دولت بسته بشه.
زنگ تفریحم که نیست! حتی شبکههای خبری خارجی مثل صدای آمریکا یا رادیو آزاد اروپا که قدیما جلوی سانسور کشورهای بسته میایستادن تا مرز تعطیلی برد. ترامپ سهم خیلی زیادی از بودجه رسانههای عمومی رو هم قطع کرد.
خطر برای امنیت سایبری آمریکا
شاید عجیبترین بخش داستان همین باشه!
کرِبز، رئیس سابق سازمان امنیت زیرساختهای سایبری آمریکا (CISA) رو فقط به خاطر اینکه گفته بود انتخابات ۲۰۲۰ سالم بوده اخراج کرد، حتی مجوز امنیتی شرکتش رو هم باطل کرد و بقیه اعضای شورای امنیت سایبری رو هم مرخص کرد، اون موقع که داشتن پرونده نفوذ گسترده چین به شرکتهای مخابراتی رو بررسی میکردن.
تو جریان این بحران، یکسوم نیروی کاری CISA یا اخراج شدن یا مجبور شدن استعفا بدن، تا حدی که موقع تعطیلی دولت، فقط ۹۰۰ نفر بدون حقوق کار میکردن. حتی برخی از نیروهای امنیت سایبری رو مجبور کردن تو پروژه دیپورت مهاجرها همکاری کنن!
ضمناً بودجه CISA داره نزدیک به ۵۰۰ میلیون دلار دیگه کم میشه، خصوصاً تو پروژههایی که مربوط به مقابله با اخبار جعلی و پروپاگانداست.
تو افبیآی هم کلی ماجراست: یکچهارم مامورهایشونو برداشتن و گذاشتن برای اجرای قوانین مهاجرتی! نتیجهش چی شده؟ اخیراً نرخ رد شدن کیفرخواستها تو واشینگتن دیسی ۲۱درصده، در حالی که قبلاً اصلاً این آمارا زیر یک درصد بوده! دادگاها دیگه دارن به عملکرد دادستانها مشکوک میشن.
حمله به حفاظت از مشتریان و حریم خصوصی
اداره حمایت مالی مصرفکنندگان (CFPB) که قرار بود حامی مردم در برابر حقههای بانکها و شرکتهای مالی باشه، تقریباً کامل تعطیل شد! فقط به خاطر ترامپ و مدیر جدیدش – راسل وووت – که معروفه تو حزب جمهوریخواه کلی برنامه تندرویی داره، مقررات ضد فروش دادههای شخصی مردم توسط دلالهای داده رو هم کنار گذاشتن!
از همه بدتر، ترامپ یه دیتابیس مرکزی از اطلاعات شخصی همه شهروندا ساخته که قراره موقع انتخابات برای بررسی هویت و شهروندی استفاده بشه؛ این یعنی حریم خصوصی مردم حسابی تو خطر افتاده.
سایر خرابکاریها: عفو کردن خلافکاران و فشار روی دادگاهها
کاملاً مشخصه الگوی تصمیمهای ترامپ تو عفو زندانیها، خصوصاً کسایی که تو کلاهبرداری مالی و حتی حمله به کنگره، پرونده داشتن، بیشتر جنجالی بود تا منطقی. حتی چندتا از کسایی رو که برای شورش ۶ ژانویه بخشید، دوباره به خاطر جرایم جدید دستگیر یا محکوم شدن.
نتیجهگیری: آینده امنیت و آزادی تو ابهام کامل
در کل، سال دوم ترامپ ثابت کرد امنیت سایبری، شفافیت مالی، حق آزادی بیان، و حتی حریم خصوصی تو وضعیت آشفتهای قرار گرفته. هم بودجه و هم نیروی کار رو از سازمانهای کلیدی کم کردن، قانونا رو شلتر گرفتن و کلی فشار روشون بوده، تازه با ورود آدمایی مثل ایلان ماسک که تکنولوژی رو اکثراً در خدمت منافع همحزبی یا فردی استفاده کردن.
یادگیری از این داستان چیه؟ سال ۲۰۲۵ آمریکا رو به عقب هل داد تا جایی که چه فعالای حقوق مدنی، چه کارشناسان امنیت سایبری، چه ژورنالیستای خبره، همه نگرانند که آینده چه شکلی میشه. اگه یه جمله بخوایم بگیم: الان دیگه هیچکس مطمئن نیست اطلاعات مردم، آزادی بیان و شفافیت واقعی دموکراسی تو آمریکا به چه سرنوشتی دچار میشه!
منبع: +