اگه فکر میکنی جمجمهی آدمها همیشه گرد و معمولیه، باید بدونی محققهای مکزیکی اخیراً یه جمجمه مکعبی شکل عجیب پیدا کردن که حسابی همه رو شگفتزده کرده! این ماجرا حدود ۱۴۰۰ سال پیش تو منطقهای به اسم بالکون ده مونتزوما (یعنی بالکن مونتزوما – یکی از سایتهای باستانی معروف تو ایالت تامائولیپاس مکزیک) اتفاق افتاده و نشون میده آدمای اون منطقه یه شیوه خاص برای تغییر شکل سر داشتن.
حالا بزار یه توضیح بدم: تغییر شکل جمجمه یا همون “cranial modification” یعنی خانوادهها توی دوران نوزادی سر بچهها رو با پارچه یا بالشتهای نرم میبستن تا با رشد بچه، سرش فرم خاصی بگیره. این کار تو خیلی فرهنگهای آمریکا انجام میشده، مثلاً بعضیا سر بچهها رو جوری میبستن که سرشون کشیده و شبیه مخروط بشه (همون کلههای فضایی فیلمها، ولی واقعی!).
اما چیزی که اینجا جالب بود، اینه که جمجمهای که پیدا کردن نه مخروطیه، نه نوکتیز! بلکه کاملاً حالت مکعبی یا یه جورایی شبیه جعبه داره! دانشمندها بهش “parallelepiped” میگن – یعنی یه شی سهبعدی با شکل مکعب مستطیل یا لوزی. تا حالا تو این منطقه چنین جمجمهای نیافته بودن و این اولین مدرک از این نوع دستکاری عجیب روی جمجمهست.
ماجرا اینجوریه که باستانشناسها وقتی داشتن دوباره آثار و استخوانهای قدیمی بالکون مونتزوما رو بررسی میکردن، متوجه شدن جمجمه یکی از مردای میانسال کاملاً عجیبه. قبلاً هم جمجمههایی با اشکال دستکاریشده پیدا شده بودن، ولی هیچکدوم شبیه این نبوده. تو اکثر موارد، این دستکاری باعث میشده سر افراد به جای کشیدهشدن به عقب یا بالا، یه حالت عمودی و نوکدار بگیره – ولی این یکی انگار کف سرش کاملاً صاف شده!
دانشمندها کنجکاو شدن که نکنه این مرد از جای دیگهای اومده باشه، چون تا حالا فقط تو مناطق دیگه مثل وراکروز و منطقه مایاها (که خودشون تمدن معروفی تو مکزیکن) جمجمههایی با سر صاف پیدا شده بوده. واسه همین مواد شیمیایی استخوان و دندون مرد بیچاره رو بررسی کردن (یعنی با آزمایش علمی فهمیدن غذایی که خورده و محلی که بزرگ شده کجا بوده)، و فهمیدن خودش بچه همین منطقه بوده و همه عمرشم اونجا زندگی کرده!
هنوز کسی نمیدونه چرا سر این مردو اینطوری عجیب دستکاری کردن. شاید یه معنی فرهنگی خاص یا نشونه تعلق به یه گروه خاص بوده. تو مِسوآمریکا (یعنی تمدنهای قدیمی آمریکا مرکزی مثل آزتک، مایا و غیره)، معمولاً فرمهای مختلف جمجمه میتونست نشونه قبیله یا پیرو یه فرهنگ خاص باشه.
تحقیقات تو این منطقه هنوز ادامه داره و ممکنه یافتههای جدیدی هم پیدا کنن که نشون بده ارتباط مردم بالکون مونتزوما با گروههای دیگه پیشاکلمبی (یعنی قبل از ورود اروپاییها به آمریکا) چطور بوده.
راستی، اگه داستانهای مشابه دوست داری، بد نیس بدونی تو ایران و اروپا و جاهای دیگه هم نمونههایی از جمجمههای دستکاریشده عجیب پیدا کردن: از بچههایی که سرشون رو شبیه فضاپیما کردن تا قبیلههایی که سر مخروطی مد بوده!
در مجموع، این کشف تازه یه تیکه پازل به ماجراهای عجیبِ انسانهای باستانی اضافه کرد و نشون داد واقعاً ذهن و ذوقشون بینظیر بوده. هر وقت فکر کردی انسانهای قدیم فقط ساده زندگی میکردن، یه نگاه به جمجمه مکعبی مونتزوما بنداز!
منبع: +
