حتماً میدونید که یوتیوب این روزا هر روز یه ایدهی جدید امتحان میکنه، ولی این دفعه چندتا از YouTuberهای معروف حسابی از دستش شاکی شدن! قضیه از این قراره که یوتیوب داره یه ویژگی جدید رو روی بعضی از ویدیوهای Shorts (همون ویدیوهای کوتاه محبوب که تو خود اپلیکیشن کلی طرفدار دارن) آزمایش میکنه و خودش بدون اجازه خالق، ویدیو رو اتوماتیک ویرایش میکنه!
یوتیوب گفته این ویرایشها با استفاده از «ماشین لرنینگ» انجام میشه. این یعنی کامپیوتر و الگوریتمهاش خودش تصمیم میگیرن چی رو شارپتر کنن، چه بخشهایی رو واضحتر کنن یا چه نویزهایی رو برطرف کنن. مثلاً ماشین لرنینگ یا همون «یادگیری ماشینی» یه نوع هوش مصنوعیه که میتونه الگوها رو از دادهها بفهمه و خودش دست به کار بشه. البته خود یوتیوب صراحتاً گفت: «نه، این GenAI نیست!» — Generative AI یعنی همونی که خودش محتوا تولید میکنه؛ اینجا فقط روی بهبود ویدیوها کار میکنه، مثل همون اتفاقی که موقع فیلم گرفتن با گوشی میفته و کیفیت ویدیوتون بهتر میشه.
ولی مشکل کجاست؟ سازندهها دارن میگن که این کار بدون رضایتشون انجام شده و اتفاقاً روی کار و هویت اینترنتیشون تاثیر منفی گذاشته! مثلاً “ریک بیاتو” که یه موزیسین و یوتیوبر با بیشتر از ۵ میلیون مخاطبه، یه روز متوجه میشه ویدیوهاش یه جور عجیبی شدن. میگه: «موهام خیلی عجیب شده بود، انگار آرایش کردم!» اولش فکر کرده بوده خیالاتی شده، اما بعد که بیشتر دقت کرده فهمیده واقعاً یه چیزی فرق کرده.
دوستش “رت شال” هم دقیقاً همین مشکل رو داشته. خودش توی یه ویدیو گفت: «اگه قرار بود اینقدر ویدیوم مصنوعی به نظر بیاد، خودم درستش میکردم! اینجوری کلی از اعتماد مخاطبام نسبت به اون چیزی که هستم و کارم در اینترنت، از بین میره.» شال حتی ویدیوی اصلی خودش و نسخهای که یوتیوب پخش کرده رو با هم مقایسه کرده و گفته انگار ویدیو به یه نقاشی روغنی تبدیل شده، پوست خیلی صاف، لبهها شارپتر و یه حالت خیلی غیرطبیعی پیدا کرده.
یعنی خلاصهاش، مردم فکر میکنن کلی فیلتر و ادیت روش شده. بعضی از سازندهها هم گفتن حتی جزئیات لباس و صورتشون تغییر کرده.
این وسط رنه ریچی، رییس بخش ارتباط با خالقان تو یوتیوب هم تو شبکه X (همون توییتر سابق) تأیید کرده که دارن، فقط روی تعداد محدودی از Shorts این آزمایش رو انجام میدن. گفته: «تکنولوژی ما بر پایه ماشین لرنینگ سنتی هست و نه GenAI یا افزایش کیفیت تصویری عجیبغریب، و خیلی شبیه کاریه که موبایلهای مدرن با ویدیوها میکنن.»
هنوز هیچ آماری ندادن که دقیقاً چند نفر تو دنیا تحت تاثیر این ویژگی قرار گرفتن و اصلاً مشخص نکردن که آیا اصلاً میشه ازش خارج شد یا نه. حتی خبرنگارای BBC هم جواب نگرفتن که آیا سازندهها میتونن خودشون این قابلیت رو خاموش کنن!
این ماجرا سازندهها رو حسابی عصبانی کرده، چون معتقدن یوتیوب نباید بدون توضیح و اجازه یه تغییری روی محتوای اصلی بزنه. خیلیها نگران شدن که مردم فکر کنن خودشون فیلتر گذاشتن و این باعث میشه اعتماد و اعتبارشون زیر سوال بره.
یه استاد دانشگاه پیتسبورگ به اسم ساموئل وولی، که در زمینه مطالعات اطلاعات نادرست تخصص داره، گفته: «تفاوت این کار یوتیوب با ابزارای هوش مصنوعی رو گوشیها اینه که وقتی گوشی چیزی رو ادیت میکنه خودت تصمیم میگیری، ولی اینجا دست خود کاربر نیست و یوتیوب بدون اجازه داره روی کار خالق اثر میذاره و اون رو به همه نشون میده.» (Disinformation Studies هم یعنی مطالعه روی اطلاعات غلط یا گمراهکننده.)
باور کنین این اتفاق درست همزمان با زمانی افتاده که یوتیوب قوانین سفت و سخت گذاشته واسه درآمدزایی از ویدیوهایی که با هوش مصنوعی و خیلی بیدردسر ساخته میشن و خودش حالا داره روی ویدیوی سازندهها یعنی افراد واقعی ادیت AIگونه انجام میده! یعنی دقیقاً اون چیزی که تا الان علیهش مبارزه میکرد، خودش به شکل دیگهای داره انجام میده.
نقدهای زیادی به یوتیوب وارد شده که چرا برای محتوای بیکیفیت یا غیرواقعی اینقدر سخت میگیره ولی محتوای واقعی و اصیل سازندهها رو یواشکی، بدون اطلاع و اجازه، ویرایش میکنه!
در نهایت، سازندهها میگن مشکل اصلی شفافیت و اطلاعرسانی ضعیفه؛ وگرنه ممکنه حتی ویدیوشون بهتر هم بشه، اما اینکه بدون اجازه است و ممکنه اعتبارشون رو خراب کنه واقعاً اذیتشون میکنه. حالا باید منتظر بمونیم ببینیم آیا یوتیوب یه راهی برای خاموش کردن این قابلیت یا حداقل اطلاع دادن به سازندهها پیدا میکنه یا نه.
منبع: +