بیا با هم یه ماجرای واقعی و جالب رو مرور کنیم! خیلی از ما دنبال راههایی هستیم که هم حال روحیمون بهتر بشه و هم بتونیم مهارتهای درس خوندن درستحسابی پیدا کنیم. حالا، تو یکی از دانشگاهها اومدن یه دوره آنلاین مبتنی بر درمان پذیرش و تعهد (بهش میگن ACT، یعنی Acceptance and Commitment Therapy) برگزار کردن تا ببینن چی میشه! راستی ACT همون روشی هست که کمک میکنه آدم بتونه افکار و احساسات منفی رو راحتتر بپذیره و روی ارزشهاش تمرکز کنه.
چی اندازهگیری شد؟
داستان از این قراره که از دانشجوهای شرکتکننده اول و آخر دوره خواستن یه سری سوال جواب بدن و توی دفترچهای به اسم Reflection Journal (یعنی دفترچهای که توش درباره تجربههاشون مینویسن) هم چیزایی بنویسن. اونها رو از سه جهت بررسی کردن: ۱. انعطافپذیری روانشناختی (یعنی این که تو واکنش به چالشها چقدر میتونی رفتار و فکر جدید امتحان کنی)، ۲. مدیریت زمان و انرژی، ۳. میزان فرسودگی ناشی از درس خوندن (همون burnout معروف، یعنی وقتی دیگه جون و حال درس نداری!).
چه اتفاقهایی افتاد؟
نتایج خیلی باحال بود. با استفاده از یه مدل که بهش مدل ترانزتئوریکال (Transtheoretical Model) میگن – این یعنی مدلی برای بررسی مراحل تغییر آدمها – تونستن ۴ نوع پروفایل تغییر بین دانشجوها پیدا کنن:
۱. هیچ تغییری نکردم (No Change): خب این دسته هموناییان که آخر کار حس خاصی به تغییر نداشتن.
۲. تغییر فقط تو فکر (Change in Thinking): یه سری گفتن: فقط طرز فکرمون فرق کرد.
۳. شروع تغییر (Initial Change): اینا کسایی بودن که یه کوچولو شروع تغییر داشتن، در حد اولیه.
۴. تغییر در رفتار (Change in Behavior): یعنی نه فقط فکرشون که رفتارشون هم عوض شده بود!
جالب اینجاست که اول دوره تقریباً وضعیت همه این گروهها شبیه هم بود. اما آخر دوره، دیدن خیلیها تو زمینه انعطافپذیری ذهنی و مدیریت زمان و انرژی کلی پیشرفت کردن! تازه میزان فرسودگی درسی اکثرشون هم کمتر شده بود. البته یه نکته: فقط اونایی که تو پروفایل “شروع تغییر” بودن، حس نابسندگیشون (همون احساس کافی نبودن نسبت به بقیه) یه ذره بیشتر شد.
حالا این یعنی چی؟
این نتایج نشون میده همه مثل هم تغییر نمیکنن و هرکسی روند خاص خودش رو داره. اونایی که تازه دارن تغییر میکنن، شاید بیشتر به حمایت، انگیزه و راهنمایی احتیاج داشته باشن تا بتونن هم حالشون رو بهتر کنن و هم تو درس خوندن موفقتر بشن. این یعنی درست نیست که برای همه یه نسخه بنویسم! باید دید طرف تو چه مرحلهایه و بعد براش برنامه ریخت.
حرف آخر این تحقیق اینه که اگر معلم یا مشاوری، خوبه هرازگاهی ببینی دانشجوهات تو چه وضعیتی هستن و مطابق با همون، حمایتشون کنی. آینده تحقیقاتی هم داره به این سمت میره که ببینیم هر فرد چه تفاوتهایی داره و چطور میشه بهترین مداخله رو براش انتخاب کرد. خلاصه، حواسمون باشه: تغییر یه مسیر شخصی و یکتا برای هر آدمه!
منبع: +