از استرس تا صفحه‌نمایش: خانواده چه تاثیری روی عادت‌های بد بچه‌ها توی استفاده از رسانه داره؟

بذارین یه چیزی رو راحت بهتون بگم: این روزها تکنولوژی و رسانه‌ها خیلی سریع دارن تغییر می‌کنن و دیگه همه‌چی با صفحه نمایش و گوشی و تبلت و اینا گره خورده، مخصوصاً برای بچه‌های کوچولو. واقعاً این روزا بچه‌ها از همون سنین پایین کلی وقتشون رو جلوی صفحه می‌گذرونن، و این موضوع خیلی‌ها رو، مخصوصاً پدر و مادرها رو، نگران کرده.

توی یه تحقیق جدید، اومدن بررسی کردن که چطور عواملی مثل استرس پدر و مادر و اینکه خود بچه‌ها چقدر مشکل دارن با مصرف رسانه، روی رابطه خانوادگی و نحوه تربیت تاثیر می‌ذاره. خیلی خلاصه براتون بگم چی کار کردن: از ۵۰۲ تا پدر و مادر که بچه بین ۴ تا ۱۱ سال داشتن پرسیدن که بچه‌ها چقدر در روز جلوی صفحه می‌شینن. تقریباً ۵۶ درصد گفتن بچه‌شون روزی ۱ تا ۲ ساعت پای صفحه‌ست، ۲۷ درصد گفتن ۲ تا ۳ ساعت، ۱۲ درصد گفتن ۳ تا ۴ ساعت و ۵.۵ درصد هم بچه‌هاشون بیشتر از ۴ ساعت در روز پای رسانه‌ست! (راستی منظور از «اسکرین تایم» همون مدت زمانیه که بچه‌ها جلوی نمایشگرها – تلویزیون، تبلت، گوشی و لپ‌تاپ و غیره – وقت می‌گذرونن.)

خب حالا مهم‌ترین چیزی که این تحقیق نشون داد اینه که بین همه عوامل مثل آگاهی دیجیتال پدر و مادر (یعنی چقدر می‌دونن که باید مراقب رفتار دیجیتال بچه‌ها باشن)، استرس والدین، مشکلات بچه‌ها در استفاده از رسانه، و وضعیت صمیمیت خانوادگی، رابطه وجود داره. یعنی اینا همه به هم ربط دارن.

جالب‌تر اینکه مدل داده‌هاشون نشون داد که اگر پدر و مادرها آگاهی بیشتری از دنیای دیجیتال داشته باشن، هم استرسشون کمتر میشه و هم بچه کمتر اسیر مصرف نادرست و افراطی رسانه میشه. در نتیجه، جو خانواده هم بهتر و شادتر باقی می‌مونه. این وسط، «استرس والدین» (یعنی همون فشارها و نگرانی‌هایی که پدر و مادرها سر کارهای بچه و رسانه رفتارش تجربه می‌کنن) و «استفاده ناسالم بچه‌ها از رسانه» به عنوان واسطه عمل می‌کنن. یعنی انگار این وسط، یه زنجیره وجود داره: از آگاهی پدر و مادر درباره فضای دیجیتال به استرس کمتر، از استرس کمتر به استفاده سالم‌تر بچه‌ها، و از اونجا به خانواده منسجم‌تر.

اینو هم بدونین که مدل آماری که تو تحقیق استفاده کردن بهش میگن “مدل معادلات ساختاری” (Structural Equation Modeling)؛ این یه روش آماریه که به آدم‌ها اجازه می‌ده بفهمن بین چند تا متغیر چی به چی وصل شده و این ارتباط‌ها چقدر قوی هستن.

خلاصه کلی پیام این مقاله اینه که آگاه بودن پدر و مادر نسبت به فضای دیجیتال و تربیت مخصوص عصر دیجیتال، می‌تونه خیلی موثر باشه و جلوی خراب شدن حال و هوای خانواده رو بگیره. تازه این یافته‌ها فقط به درد خانواده‌ها نمی‌خوره، بلکه برای مشاورهای مدرسه، معلم‌ها و حتی استادهای دانشگاه هم راهنماییه که چطور باید به بچه‌ها و خانواده‌ها کمک کنن تا مشکل استفاده نادرست از رسانه رو کنترل کنن و زندگی رو شادتر کنن.

نتیجه‌گیری باحال: اگر پدر و مادرها یه کم روی آگاهی و مهارت‌های دیجیتالی‌شون کار کنن، هم خودشون آروم‌تر میشن، هم بچه‌ها به دردسر استفاده زیاد از رسانه نمی‌افتن و هم جو خانواده خیلی بهتر و گرم‌تر می‌شه.

منبع: +