تاحالا به این فکر کردی وقتی توی یه پارک یا گذرگاه سبز توی شهر راه میری، چقد حس و حالت بهتر میشه؟ یه تحقیقی بوده که دقیقاً اومده روی همین موضوع زوم کرده، یعنی اینکه این راههای سبز (بهشون میگن Greenway، یه جور راه یا مسیر سبز بین نقاط مختلف شهری) چطور باعث میشن ذهنمون تازه بشه و خستگی روحیمون در بره.
اصلاً قضیه از این قراره که کلی آدم میدونن فضاهای طبیعی، مثلاً جنگل یا پارک، خیلی بیشتر از جاهای شلوغ شهری به ذهن و روانمون کمک میکنن تا انرژی بگیریم. اما هنوز دقیق نمیدونیم که گذرگاههای جنگلی توی شهر و تغییر فصلها دقیقاً چه تاثیری دارن. واسه همین این تحقیق اومده سه مدل گذرگاه سبز رو بررسی کرده: یکی، یه Greenway شهری (یعنی داخل شهر و با فضای بیشتر ساخت دست انسان)، یکی دیگه Greenway بکر (یه جورایی دست نخورده و طبیعیتر)، و سومی، گذرگاهی که رسیدگی شدهست و بهش میگن tended greenway، یعنی کسی مراقبتش میکنه و همیشه تمیز و شیک هست!
حالا چطور تحقیق رو انجام دادن؟ ۵۵ تا دانشجو رو آوردن و شش تا فیلم از این گذرگاهها رو توی فصلهای مختلف نشونشون دادن. البته اون دو تا (شهری و بکر) رو فقط تو تابستون نشون دادن، ولی اون گذرگاه رسیدگی شده رو تو همه فصلها. بعد، هم بدنشون رو بررسی کردن، هم ذهنشون رو. بدنشون رو با EEG آزمایش کردن – EEG یعنی دستگاهی که امواج مغزی رو نشون میده و مثلا وقتی ذهنت آرومه یا تمرکز داری، فرقش رو معلوم میکنه. برای ذهن و تمرکز هم، دوتا تست استفاده کردن: یکی به اسم Necker Cube که تمرکز آدم رو میسنجه (یه مکعب جادویی که آدمها رو سرگرم میکنه و میشه فهمید چقدر حواسشون جمعه)، یکی هم یه مقیاس به اسم Perceived Restorativeness Scale (PRS) که سریع بگم، یعنی مقیاس حس تازگی ذهنی و انرژی گرفتن توی اون فضا.
نکات خیلی جالبی از این داستان در اومده! مثلاً اینکه تأیید کردن طبیعت واقعاً میتونه تمرکز ذهن رو بهتر کنه. یعنی هر چی آدم بیشتر توی طبیعت باشه یا انواع مختلف این مسیرها رو تجربه کنه، تمرکزش بهتر میشه. البته گذرگاههایی که روشون رسیدگی شده (همون tended greenway) از همه بهتر عمل کردن، یعنی حسابی به آدم انرژی و تمرکز میدادن. مخصوصاً توی بهار، تابستون و پاییز این اثر خیلی قویتر بوده، اما زمستون یه کم این تازگی کمتر میشه – خب واقعاً هم زمستون همه جا خشک و بیروح میشه دیگه!
جمعبندی این تحقیق اینه که برنامهریزان شهری و کسانی که کارشون ساخت و نگهداری این مسیرهای جنگلی توی شهراست (بهشون میگن مدیریت شهری و طراحی فضاهای سبز) خیلی باید حواسشون به نوع مسیر، فصلها، طراحی گیاهان و حتی این باشه که چقدر به مسیر رسیدگی میکنن، باشه. چون واقعاً این چیزها میتونه روی حس و حال، تمرکز و انرژی شهروندها تاثیر بذاره.
در کل اگه دنبال یه راهحل واسه استراحت ذهنی و بازیابی تمرکز توی شلوغی شهر هستی، سری به یه گذرگاه سبز بزن. ولی اگه خواستی، گذرگاهی رو انتخاب کن که رسیدگی بیشتری بهش شده، اونجا هم منظره قشنگتره، هم آرامش ذهنیش بیشتره!
منبع: +
