بذار یه داستان جالب برات تعریف کنم. با اینکه حدود ۳۰ سال از دوران آپارتاید (همون دورهای که تو آفریقای جنوبی، جدایی نژادی رسمی و قانونی بود) گذشته، هنوز اثراتش تو جامعهشون مشهوده. خیلیا هنوز نسبت به سیاستهای دولتی که میخوان وضعیت رو ترمیم کنن جبهه دارن، و احساسات نژادی هم همچنان پیچیده باقی مونده. خلاصه، هنوز جدایی و مرزبندی بین آدمها حس میشه.
حالا یه ایده جدید مطرح شده: مدیتیشن با محوریت شفقت یا مهربونی. منظور از Compassion-based Meditation یعنی مدیتیشنهایی که هدفشون اینه تو خودمون حس همدلی و مهربونی نسبت به بقیه تقویت کنیم، حتی اگه اون آدمها غریبه یا حتی جزو گروهی باشن که معمولا روشون قضاوت میشه (مثلا گروههای برچسبخورده یا اقلیتها).
تحقیقات قبلی مشخص کرده بودن که همچین مدیتیشنهایی میتونن باعث بشه آدمها رفتارهای مهربونانه و کمکرسان بیشتری نسبت به غریبهها و آدمهایی که جامعه بهشون انگ زده نشون بدن. اما این سؤال پیش اومد که تو آفریقای جنوبی، با اون سابقه تاریخی عمیق از جدایی نژادی، آیا همچین چیزی جواب میده یا نه؟
واسه همین، یه مطالعه آزمایشی کوچیک تو آفریقای جنوبی راه افتاد. محققها سراغ یه گروه داوطلب سفیدپوست رفتن (چون بخش بزرگی از جدایی نژادی در دوران آپارتاید با آنها مرتبط بوده) و یه راهکار ساده اجرا کردن: ۸ هفته مدیتیشن مهربونی به صورت منظم.
حالا نتایجش چی بود؟
آدما وقتی تمرین مدیتیشن مهربونی رو زیاد کردن:
- رضایت از زندگیشون بالاتر رفت
- استرسشون به شکل محسوسی کم شد
- و جالب اینجاست که حس مهربونیشون نسبت به آدمهای گروههای دیگه هم بیشتر شد (منظور از outgroup یعنی گروههایی که آدم حس میکنه باهاشون فرق داره یا از خودش نمیدونه شون)
- و حتی تمایلشون به فاصله گرفتن اجتماعی با گروههای دیگه کم شد (یعنی دیگه اون حس فاصله گرفتن و مرزبندی کمتر شد)
بعد از این دوره:
- سوگیریهای نژادی به طرز معنیداری کمتر شد
- آدمها ارتباط بیشتری با اعضای گروههای دیگه برقرار کردن
- و حتی حاضر شدن بیشتر از سیاستهای دولتی که هدفشون بازسازی و جبران گذشته است حمایت کنن (مثلاً سیاستهایی که برای کاهش تبعیض یا جبران خسارتهای واردشده به اقلیتها طراحی شدن)
تو بخش کیفی تحقیق هم آدمها گفتن که حس مهربونی و «وابستگی»شون به آدمهای غریبه بیشتر شده، یعنی حس کردن از خودشون فراتر رفتن و تونستن دنیا رو از زاویهی بقیه هم ببینن. تو ادبیات علمی به این حالت میگن self-transcendence که یعنی «فراتر رفتن از مرزهای خود» و بیشتر یکی شدن با دیگران.
خلاصه حرف تحقیق اینه که مدیتیشن مهربونی فقط حال آدم رو بهتر نمیکنه، بلکه میتونه کمکم دیوارهای اجتماعی و نژادی رو هم کوتاهتر کنه و گروههای مختلف رو به هم نزدیکتر کنه. این یه امید جدیده برای جوامعی مثل آفریقای جنوبی که هنوزم سایهی تاریخ رو حس میکنن.
البته این تحقیق آزمایشی و روی گروه کوچیکی اجرا شده بود؛ پس محققها پیشنهاد کردن که قدم بعدی اینه که یه مطالعه وسیعتر و کنترلشده (مثلاً Randomized Controlled Trial یعنی آزمایش تصادفی و کنترلشده که معتبرترین نوع آزمایشات علمی به حساب میاد) رو گروههای متنوعتر اجرا بشه تا ببینن این نتیجهها به کل جامعه هم گسترش پیدا میکنه یا نه.
در کل، این کار نشون میده ابزارهایی که ریشه تو فرهنگهای کهن و همبستگی آدمها دارن، میتونن به بهبود رابطههای اجتماعی کمک کنن. شاید وقتشه ماها هم یه نگاه دوباره به مدیتیشن مهربونی بندازیم! 😊
منبع: +
