این روزها دیگه کمتر کسی پیدا میشه که سر و کارش به شبکههای اجتماعی نخوره، مخصوصاً تو دنیای دانشجوها و جوونها. با این همه پلتفرم مثل اینستاگرام و تلگرام و توییتر، جهانی شدن و پیشرفت عجیب اینترنت باعث شده آدمها خیلی راحتتر با هم ارتباط بگیرن، حتی اگه تو کشورهای مختلف باشن. جالب اینجاست که پیشبینی شده تا سال ۲۰۲۴ تعداد کاربرای شبکههای اجتماعی تو دنیا از ۴ میلیارد نفرم رد میشه! پس دیگه واضحا سبک زندگیمون کلی فرق کرده.
حالا یه نکته مهم: خیلی از دانشجوها وقتی میرن شبکههای اجتماعی، کاراشون و حرفاشون رو با انگلیسی انجام میدن یا پست و استوری به انگلیسی مینویسن. ولی سوال اینه: واقعاً این قضیه روی اینکه چقدر رغبت داریم با بقیه ارتباط برقرار کنیم تاثیر میذاره یا نه؟ مثلاً ممکنه باعث بشه جسورتر بشیم و راحتتر با آدمای جدید حرف بزنیم؟ یا اینکه فقط یه افکت ساده است؟
یه تحقیقی اومده سر همین سوال کار کرده و سراغ ۴۱۲ دانشجوی ایرانی رفته که تو شبکههای اجتماعی انگلیسی کار میکنن. چطوری؟ با پرسشنامه آنلاین، یعنی مثلاً همون سایتی که یه سری سوال براتون میفرسته و شما پر میکنین. دنبال این بودن که بفهمن استفاده از انگلیسی چه تاثیری روی روابط و قصد دانشجوها برای تعامل با بقیه داره.
تو این تحقیق، یه سری مقیاس و ابزار خاص استفاده شده. مثلاً “Social Media English Usage Scale” یعنی یه سری سوال که بسنجن هر کسی چقدر روی شبکههای اجتماعی انگلیسی استفاده میکنه. یا “Language Confidence Scale” که میزان اعتماد به نفس زبان تو رو میسنجه، یعنی اینکه چقدر فکر میکنی بلدی انگلیسی صحبت کنی و بفهمی. یه مقیاس دیگه هم بود به اسم “English Cultural Identity” که یعنی حس و حال و ارتباط فرهنگی با زبان انگلیسی، مثلاً کسی که حس میکنه بخشی از فرهنگ انگلیسی رو جذب کرده.
خب، بررسی دادهها هم با نرمافزار SPSS انجام شده که تو رشتههای علوم انسانی و آمار خیلی معروفه.
از نتایجش بگم، چون خیلی جالبه! اولا معلوم شده هر چی بیشتر انگلیسی تو شبکههای اجتماعی استفاده کنی، احتمال اینکه دوست داشته باشی با آدما ارتباط برقرار کنی هم بیشتر میشه (ضریب همبستگی r=۰.۲۸۳). یعنی این دوتا رابطه مثبتی دارن. تازه این تاثیر مستقیم هم هست: یعنی اگه زیاد انگلیسی بنویسی یا بخونی، خودش باعث میشه انگیزهت برای تعامل بین فردی بیشتر بشه (یه ضریب دیگه β=۰.۱۹۶ که باز مثبته).
ولی همهچی به همین سادگی نیست! ماجرا اینه که دوتا واسطه (یا اصطلاحاً mediator) وسط کار هست: ۱. اعتماد به نفس زبان؛ ۲. حس فرهنگی نسبت به انگلیسی. یعنی چی؟ یعنی مثلاً هرچی بیشتر انگلیسی تو شبکههای اجتماعی استفاده کنی، اعتماد به نفست تو انگلیسی بهتر میشه (این همون Language Confidence بود)، بعدش هم این اعتماد به نفس یه تاثیر دیگه میذاره: حس نزدیکی به فرهنگ انگلیسی پیدا میکنی (English Cultural Identity). این دوتا باعث میشن که راحتتر بری سمت تعامل با دیگران. اینو بهش میگن “مدل میانجیگری زنجیرهای” یا همون chained mediation model—یعنی تاثیر گامبهگام و زنجیرهای اتفاق میفته.
خلاصه تهش سه مسیر واسطهای به دست آوردن: یکی اعتماد به نفس زبانی به تنهایی (اثر ۰.۰۴۴)، یکی هویت فرهنگی انگلیسی به تنهایی (اثر ۰.۰۳۸)، و آخری ترکیب اعتماد به نفس + هویت فرهنگی به صورت زنجیرهای (اثر ۰.۰۰۵). جالبه که همه این مسیرها معنادار بودن.
البته چیزی که تو این تحقیق بررسی کردن، فقط حس هویت فرهنگی با انگلیسی بوده، یعنی دیگه وارد هویتهای محلی یا چند بُعدی نشدن. پس اگه تو شبکههای اجتماعی هی انگلیسی مینویسی یا دنبال آدمهای انگلیسیزبان میگردی، احتمالاً هم اعتماد به نفست تو زبان بهتر میشه، هم یه جورایی با فرهنگ انگلیسی بیشتر احساس آشنا بودن میکنی، و نتیجهش اینه که راحتتر میتونی با بقیه ارتباط برقرار کنی.
این نتایج به نظرم فقط جنبه علمی نداره، حتی روی طراحی آموزش و شبکههای اجتماعی هم تاثیر میذاره. مثلاً اگه بخوایم دانشجوها راحتتر و با اعتماد به نفستر با بقیه ارتباط بگیرن، میشه محیطها و محتوایی ساخت که بیشتر انگیزهی استفاده از انگلیسی رو بالا ببره.
در کل، اگه تا حالا فکر میکردی انگلیسی حرف زدن تو شبکههای اجتماعی شاید فقط یه جور با کلاس بازیه، بدون که در واقع میتونه خیلی روی تقویت اعتماد به نفس و مهارتهای ارتباطیت تاثیر بذاره—البته اگه درست استفاده کنی و وسط راه گیر نکنی! 😉
منبع: +
