حتماً براتون پیش اومده که یه نوشیدنی شیرین یا دسر میخورید، اولش کلی شیرین و خوشمزهست ولی هرچی بیشتر میخورید، دیگه اون حس شیرینی براتون کم میشه و عادی میشه. این قضیه رو بهش میگن «Habituation» یا همون عادی شدن نسبت به یه محرک، که توی علم رفتار زیاد استفاده میشه – یعنی مغز و بدنمون به اون طعم عادت میکنن و دیگه برامون هیجانانگیز نیست.
حالا، با این وضعیت که خوردن قند زیاد مشکلاتی مثل چاقی و دیابت میاره (که کلی دردسر درست میکنه)، دانشمندا دنبال راههایی هستن که آدم بدون اینکه قند بیشتری بخوره، همون شیرینی قدیم رو حس کنه! یعنی چه جوری با همون مقدار یا حتی کمتر قند، مزهها خوشمزهتر بمونه.
اخیراً یه تیم تحقیقاتی یه ایده جدید داشت: گفتن بیاید قند رو تو نوشیدنی یا خوراکی ذره ذره زیاد کنیم، ببینیم چی میشه. یعنی به جای اینکه از همون اول مقدار قند ثابت باشه، کم کم قندش رو بالاتر ببرن. اینطوری شاید اون عادی شدن کمتر بشه و آدم حس کنه کلی شیرینی خورده!
برای امتحان کردن این ایده، یه دستگاه ساختن که میتونه محلول قند با غلظتهای مختلف درست کنه و آروم آروم تغییرش بده – کاری شبیه ترکیب چندتا شربت با نسبتهای مختلف، یه جورایی.
آزمایششون این شکلی بود:
- به شرکتکنندهها محلول ساکارز (یه جور قند که تو قند و شکر معمولی پیدا میشه) میدادن، از طریق یه جریان مایع که ۱۵ ثانیه طول میکشید (آها! ساکارز یعنی قندی که تو قندهای معمولی هست).
- میانگین غلظت محلول هم ۴.۷٪ بود (یعنی توی هر ۱۰۰ میلیلیتر محلول، ۴.۷ گرم قند بود).
- سه حالت داشتن: تو حالت اول، قندش به مرور از ۳.۸٪ شروع میشد و میرسید به ۵.۶٪؛ حالت دوم برعکس، از ۵.۶٪ شروع میشد و میرسید به ۳.۸٪؛ حالت سوم هم قندش همیشه ثابت بود.
- به شرکتکنندهها میگفتن هر ۳ ثانیه یه بار یه قُلپ قورت بدن (در مجموع ۵ بار)، و هر دفعه هم باید میزان شیرینیای که حس کردن رو امتیاز بدن.
- بعدش، با توجه به امتیازهایی که هر نفر داد، میانگینی حساب میکردن که بهش میگن «Area Under the Curve» یا AUC؛ یعنی جمع کل شیرینی حسشده موقع مصرف (AUC یه مدل ریاضی برای نشون دادن مجموع چیزی که تجربه کردی طی زمانه).
نتیجه؟ تو کسایی که وقتی قندش ثابت میمونه زود عادت میکنن و شیرینی کمتر حس میکنن، اون حالتی که قند به مرور زیاد میشد واقعاً باعث شد شیرینی بیشتری حس کنن!
یعنی خلاصهش اینه: اگه آدمهایی باشن که زود به شیرینی عادت میکنن (یجورایی «شیرینزده» میشن)، اگه قند توی نوشیدنی یا غذاشون به جای اینکه از همون اول یه مقدار باشه، به تدریج زیاد بشه، مغزشون گول میخوره و شیرینی بیشتری حس میکنن؛ بدون اینکه لازم باشه قند خیلی زیادی بخورن.
این روش میتونه کلی کمک کنه برای اینکه هم مردم طعم شیرینی دلخواه رو داشته باشن، هم قند کمتری مصرف بشه – یه تیر و دو نشون! شاید تو آینده نوشیدنیها یا دسرهایی ببینیم که قندشون به شکل هوشمند تزئین شده و تازه هر چی بیشتر میخوری شیرینتر میشن؛ بدون اینکه ضرر قند بالا رو داشته باشن.
پس اگه از اون آدمایی هستی که زود به شیرینی عادت میکنی، این کشف جدید میتونه برات خبر خوبی باشه. فقط حواست باشه سلامتیت رو هم همیشه در نظر بگیر و مراقب مصرف قندت باش 🙂
منبع: +
