تا حالا فکر کردی ۱۲۵ میلیون سال پیش تایلند چی جوری بوده؟ خب، باید بگم که اون موقع کنار رودخونههاش یه دایناسور شکارچی زندگی میکرد که از وانت هم بلندتر بوده! دانشمندا به تازگی فسیلای یه دایناسور رو پیدا کردن که حدود ۷ تا ۸ متر طول داشته (یعنی تقریباً به اندازه یه وانت و حتی بلندتر!) و روی دو پا راه میرفته.
این دایناسور جزو خانواده اسپینوسورها بوده. حالا اسپینوسورایدها (Spinosaurids) یعنی یه دسته دایناسور که معروفن به شکارچیای آبزی و دهنشون هم کشیده و دندوناشون شبیه کروکودیل بوده؛ بعضیاشون هم یه پاروی بزرگ روی پشون داشتن که بهش «سیل» یا بادبان پشتی میگن. از معروفترینشون هم اسپینوسوروس هست که گفته میشه بزرگترین دایناسور گوشتخوار جهان بوده و میتونسته تا ۱۵ متر هم رشد کنه!
این فسیل رو اولین بار توی ۲۰۰۴ تو منطقه سام ران (Sam Ran) نزدیک سازند سنگی Khok Kruat در شمالشرق تایلند پیدا کردن. محقق اصلی این پروژه، آدون ساماتی (Adun Samathi)، توضیح داده که فعلاً اسم علمی براش نذاشتن و فعلاً بهش میگن «اسپینوسوراید سام ران» (Sam Ran spinosaurid). اسپینوسوراید سام ران یکی از کاملترین فسیلای این خانواده تو آسیا محسوب میشه و بخشهایی از ستون فقرات، لگن و دمش پیدا شده.
آتدون ساماتی گفته: «این کشف باعث میشه بیشتر بفهمیم این گروه دایناسورها تو آسیا چه شکلی بودن و چجوری تکامل پیدا کردن. همچنین نشون میده که تنوع دایناسورهای آسیای جنوب شرقی خیلی بیشتر از چیزی بوده که فکر میکردیم!»
این اسپینوسوراید جدید فرقهایی با اسپینوسوروس معروف داره. مثلاً ستون فقرات پشتیاش (اون پاروی رو پشتش) کوتاهتر از اسپینوسوروسه ولی نسبت به فسیل معروف دیگهای به اسم Ichthyovenator (که تو لائوس، کشور همسایه تایلند کشف شده) باز هم متفاوتتره و ستون فقراتش بیشتر شبیه پدال قایق بوده!
به نظر میرسه این دایناسور سام ران اسپینوسوراید از نظر ژنتیکی به اسپینوسوروس شمال آفریقا نزدیکتر باشه، ولی هنوز اطلاعاتمون کامل نیست و فقط یه سری شواهد اولیه داریم.
حالا اگه بخوای بدونی این موجود چه جوری میزیسته، باید بگم کنار رودخونههای کمعمق تو یه منطقه تقریباً خشک یا نیمهخشک زندگی میکرده. یعنی آب همیشه بوده اما گاهی سیل هم میاومده. دانشمندا میگن کنار استخوانای این دایناسور، فسیل کوسه آب شیرین، ماهیای استخوانی، لاکپشت، کروکودیل و بقیه دایناسورها هم پیدا شده. این نشون میده چقد اون منطقه پر از زندگی و جذاب بوده!
یه نکته جالب دیگه اینه که فکر نمیکنن این مدل اسپینوسور اصلاً شناگر خوبی بوده باشه، ولی بازم بیشتر وقتش رو کنار آب میچرخیده و احتمالاً ماهی شکار میکرده. در واقع، اسپینوسورایدها یکی از خفنترین شکارچیای دنیای دایناسورا بودن؛ مخصوصاً به خاطر دندونای تیز و سر کشیدهشون که خیلی به کروکودیلها شبیه بود.
یادت باشه این کشف هنوز کامل بررسی نشده و تازه قراره مقاله علمی براش ارائه بدن. اما همین حالا هم نشون داده که دایناسورای جنوب شرق آسیا کلی داستان ناگفته دارن و دنیای دایناسورها از چیزی که فکر میکردیم هم هیجانانگیزتره!
راستی، دو تا گونه دیگه دایناسور هم تو همون منطقه پیدا کردن: یکی Sauropod (دایناسورهای گردندراز و گیاهخوار) و یکی هم Iguanodontian (که اون هم یه نوع گیاهخوار بوده و شبیه به ایگوانا است). خلاصه، فسیلای سام ران نشون میدن تایلند یه محل زندگی شلوغ برای دایناسورها بوده و کلی ماجرا این وسط هست که هنوز نمیدونیم!
منبع: +
